20/10/2026

Σημαντικές αλλαγές στο πλαίσιο διαχείρισης των «κόκκινων» δανείων φέρνει το νομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, το οποίο βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση έως τις 22 Οκτωβρίου. Οι νέες ρυθμίσεις προβλέπουν ανώτατα όρια στις οφειλές, αυστηρότερες προθεσμίες για τις προτάσεις ρύθμισης και μεγαλύτερη προστασία για τους συνεπείς δανειολήπτες.

Στο επίκεντρο βρίσκεται η θέσπιση πλαφόν στη συνολική απαίτηση από δάνεια, καθώς και η υποχρέωση τραπεζών, funds και εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων (servicers) να επανυπολογίσουν τις οφειλές που εμπίπτουν στο νέο πλαίσιο. Παράλληλα, καθορίζονται συγκεκριμένα χρονικά περιθώρια για τη διμερή διαπραγμάτευση, ενώ η προκαταβολή για τη ρύθμιση οφειλής δεν θα μπορεί να υπερβαίνει το 15%.

Πλαφόν στις οφειλές από κόκκινα δάνεια

Μία από τις βασικότερες παρεμβάσεις αφορά τον περιορισμό της συνολικής απαίτησης στο τριπλάσιο του αρχικού κεφαλαίου, με ειδική πρόβλεψη για παλαιές αγροτικές οφειλές, όπου το όριο διαμορφώνεται στο διπλάσιο.

Η ρύθμιση καλύπτει καταναλωτικά, στεγαστικά και επιχειρηματικά δάνεια, ανεξάρτητα από το αν παραμένουν στην αρχική τράπεζα ή έχουν μεταβιβαστεί σε funds και servicers. Για δάνεια που χορηγήθηκαν πριν από το 1990 και για τα οποία δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία για τον προσδιορισμό του αρχικού κεφαλαίου, προβλέπεται ειδικός περιορισμός της οφειλής στο 150% του ποσού που είχε διαμορφωθεί κατά την τελευταία ρύθμιση πριν από το 1990.

Στην πράξη, εάν ένα δάνειο αρχικού ύψους 100.000 ευρώ έχει διογκωθεί στις 500.000 ευρώ, η συνολική απαίτηση θα περιορίζεται στις 300.000 ευρώ, εφόσον εφαρμόζεται το γενικό όριο. Για τις αγροτικές οφειλές που υπάγονται στην ειδική πρόβλεψη, το αντίστοιχο ανώτατο ποσό θα είναι 200.000 ευρώ.

Οι πιστωτές θα υποχρεούνται να προχωρήσουν στον επανυπολογισμό των σχετικών απαιτήσεων εντός έξι μηνών από την έναρξη ισχύος του νόμου, χωρίς να απαιτείται προηγούμενη αίτηση από τον δανειολήπτη. Δεν προβλέπεται, ωστόσο, επιστροφή ποσών που έχουν ήδη καταβληθεί.

Τι αλλάζει στις ρυθμίσεις με τους servicers

Το νέο πλαίσιο επιχειρεί να επιταχύνει τις διμερείς διαπραγματεύσεις μεταξύ δανειοληπτών και διαχειριστών απαιτήσεων, θεσπίζοντας συγκεκριμένες προθεσμίες για την εξέταση των αιτημάτων.

Ειδικότερα, όταν ο οφειλέτης υποβάλλει πλήρη φάκελο, ο πιστωτής θα πρέπει να απαντήσει εντός τριών μηνών, καταθέτοντας τεκμηριωμένη πρόταση ρύθμισης ή αιτιολογημένη απόρριψη. Η διαδικασία θα πρέπει να ολοκληρώνεται το αργότερο μέσα σε έξι μήνες.

Σε περίπτωση υπέρβασης της τρίμηνης προθεσμίας, προβλέπεται καταγραφή παράβασης, ενημέρωση της Τράπεζας της Ελλάδος και αναστολή του εκτοκισμού και της κεφαλαιοποίησης τόκων έως ότου δοθεί απάντηση.

Παράλληλα, η προκαταβολή για τη σύναψη απευθείας διμερούς ρύθμισης περιορίζεται στο 15% της οφειλής. Προβλέπεται επίσης δυνατότητα χαμηλότερης προκαταβολής, όταν τεκμηριώνονται οικονομική δυσχέρεια, κοινωνικά κριτήρια ή προβλήματα υγείας.

Προστασία για όσους τηρούν τη ρύθμιση

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στους δανειολήπτες που εξυπηρετούν κανονικά μια συμφωνημένη ρύθμιση. Σύμφωνα με το προτεινόμενο πλαίσιο, όσο τηρούνται οι όροι της ενεργής ρύθμισης, ο διαχειριστής της απαίτησης δεν θα μπορεί να προχωρά σε καταγγελία της σύμβασης, μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης ή πλειστηριασμό.

Σε περίπτωση παραβίασης των σχετικών υποχρεώσεων, προβλέπονται κυρώσεις, μεταξύ των οποίων πίστωση ποσού ίσου με πέντε μηνιαίες δόσεις υπέρ του οφειλέτη, ισόχρονη παράταση της ρύθμισης και πρόστιμα που μπορούν να φτάσουν έως τις 500.000 ευρώ ανά δανειολήπτη.

Επιπλέον, πριν από τη διενέργεια πλειστηριασμού, ο πιστωτής θα πρέπει να έχει υποβάλει κατάλληλη, βιώσιμη και τεκμηριωμένη πρόταση ρύθμισης τουλάχιστον τρεις μήνες νωρίτερα.

Δικαίωμα πρόσβασης σε αναλυτικά στοιχεία οφειλής

Οι δανειολήπτες θα αποκτούν επίσης τη δυνατότητα να ζητούν δωρεάν αναλυτική ενημέρωση για την οφειλή τους. Η σχετική κατάσταση θα περιλαμβάνει τις δανειακές συμβάσεις και τις τροποποιήσεις τους, το ιστορικό πληρωμών, το επιτόκιο, το ανεξόφλητο κεφάλαιο, τους τόκους, τις προμήθειες και τις υπόλοιπες χρεώσεις.

Οι servicers θα υποχρεούνται να παρέχουν τα στοιχεία εντός 45 ημερών. Αν δεν ανταποκριθούν, προβλέπεται αναστολή του εκτοκισμού έως την πλήρη απάντηση στο αίτημα.

Τι ισχύει για κατασχέσεις και πλειστηριασμούς

Οι νέες διατάξεις προβλέπουν ότι η αναγκαστική εκτέλεση θα μπορεί να συνεχίζεται μόνο για το ποσό που προκύπτει μετά τον προβλεπόμενο επανυπολογισμό της απαίτησης.

Για τις εκκρεμείς διαδικασίες, ο δικαιούχος ή ο διαχειριστής της απαίτησης θα πρέπει να γνωστοποιεί το αναπροσαρμοσμένο ποσό και να περιορίζει αντίστοιχα τις πράξεις εκτέλεσης. Εφόσον από τον πλειστηριασμό προκύψει τίμημα μεγαλύτερο από τις απαιτήσεις των πιστωτών, το υπερβάλλον ποσό αποδίδεται στον οφειλέτη, σύμφωνα με τις προβλεπόμενες διαδικασίες.

Νέες υποχρεώσεις για τις εταιρείες διαχείρισης

Το νομοσχέδιο προβλέπει ακόμη αυξημένες υποχρεώσεις διαφάνειας για τους servicers. Μεταξύ άλλων, θεσπίζεται η ετήσια δημοσιοποίηση οικονομικών στοιχείων, πληροφοριών για τα χαρτοφυλάκια που διαχειρίζονται, των αποτελεσμάτων διαχείρισης και του τρόπου αντιμετώπισης των παραπόνων.

Παράλληλα, οι εταιρείες θα πρέπει να υποβάλλουν στρατηγικά σχέδια με προβλέψεις για τις ανακτήσεις οφειλών και δείκτες απόδοσης. Οι σχετικές υποχρεώσεις προβλέπεται να αρχίσουν να εφαρμόζονται στις αρχές του 2027, σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα που περιγράφεται στο σχέδιο νόμου.

Πότε έρχονται οι αλλαγές

Το νομοσχέδιο βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση έως τις 22 Οκτωβρίου και στη συνέχεια θα ακολουθήσουν η νομοθετική επεξεργασία και η ψήφισή του από τη Βουλή.

Η τελική μορφή των διατάξεων και ο χρόνος εφαρμογής τους θα εξαρτηθούν από την ολοκλήρωση της νομοθετικής διαδικασίας. Εφόσον οι προβλέψεις υιοθετηθούν όπως παρουσιάζονται, το νέο πλαίσιο θα αλλάξει σημαντικά τον τρόπο υπολογισμού παλαιών οφειλών και τη διαδικασία ρύθμισης των κόκκινων δανείων, θέτοντας σαφέστερα όρια στις απαιτήσεις των πιστωτών και συγκεκριμένες υποχρεώσεις απέναντι στους δανειολήπτες.

Η ομάδα της BOXmind