03/08/2026

Η κυβέρνηση προωθεί από το 2027 έναν νέο τρόπο υπολογισμού του εφάπαξ, με στόχο την κατάργηση του ισχύοντος διπλού συστήματος του νόμου Κατρούγκαλου, που δημιουργούσε σημαντικές ανισότητες εις βάρος των νεότερων ασφαλισμένων. Οι αλλαγές αποσκοπούν στη διαμόρφωση ενός δικαιότερου και πιο σταθερού πλαισίου, καθώς το σημερινό μοντέλο οδηγεί σε μειωμένες παροχές για όσους ασφαλίστηκαν μετά το 2014, με αποτέλεσμα μεγάλο μέρος του εφάπαξ να λειτουργεί ουσιαστικά ως επιστροφή των καταβληθεισών εισφορών χωρίς απόδοση.

Σήμερα, το εφάπαξ υπολογίζεται με δύο διαφορετικά καθεστώτα: για τα έτη ασφάλισης έως το 2013 λαμβάνεται υπόψη το 60% του μέσου όρου των αποδοχών της καλύτερης πενταετίας 2009-2013, ενώ για την περίοδο από το 2014 και μετά εφαρμόζεται διαφορετικός, λιγότερο ευνοϊκός τρόπος υπολογισμού.

Το σύστημα αυτό έχει οδηγήσει σε συνολικές μειώσεις που, σύμφωνα με εκτιμήσεις, φθάνουν έως και το 23% σε σχέση με το προηγούμενο καθεστώς, με τις μεγαλύτερες απώλειες να καταγράφονται για όσους αποχωρούν όλο και πιο μακριά χρονικά από την περίοδο αναφοράς 2009-2013.

Οι προτάσεις που εξετάζει το υπουργείο Εργασίας προβλέπουν επέκταση της περιόδου που χρησιμοποιείται για τον υπολογισμό του ευνοϊκότερου τμήματος του εφάπαξ, καθώς και νέο μοντέλο υπολογισμού για όσους συνταξιοδοτηθούν μετά το 2026.

Οι οριστικές αποφάσεις αναμένονται έως το φθινόπωρο, με στόχο τη μείωση των ανισοτήτων μεταξύ παλαιών και νέων ασφαλισμένων και την ενίσχυση της ανταποδοτικότητας του συστήματος.

Τα στοιχεία του ΕΦΚΑ δείχνουν σημαντικές διαφοροποιήσεις στα ποσά του εφάπαξ ανά ασφαλιστικό φορέα και κατηγορία εργαζομένων. Στο Δημόσιο, το μέσο εφάπαξ των πολιτικών υπαλλήλων διαμορφώνεται στις 24.600 ευρώ, ενώ για τους δημοτικούς υπαλλήλους ανέρχεται στις 21.200 ευρώ. Στα Σώματα Ασφαλείας και στους εκπαιδευτικούς κυμαίνεται περίπου στις 24.500 ευρώ, ενώ για τα ειδικά μισθολόγια φθάνει κατά μέσο όρο τις 40.100 ευρώ. Σημαντικές διαφοροποιήσεις καταγράφονται και σε πρώην ΔΕΚΟ, με τους συνταξιούχους του ΟΣΕ να λαμβάνουν κατά μέσο όρο 103.000 ευρώ και του ΟΤΕ 52.300 ευρώ, ενώ αντίθετα μειώσεις εμφανίζονται στα εφάπαξ των συνταξιούχων της ΔΕΗ και της ΕΡΤ. Οι μεταβολές αυτές αναδεικνύουν τις μεγάλες αποκλίσεις που εξακολουθούν να υπάρχουν μεταξύ διαφορετικών ασφαλιστικών κατηγοριών, γεγονός που ενισχύει την ανάγκη αναμόρφωσης του συστήματος.

Η ομάδα της ΒΟΧmind