03/09/2026

Δύο νέα ψηφιακά εργαλεία για την παρακολούθηση του ιδιωτικού χρέους και την αξιολόγηση της πιστοληπτικής εικόνας πολιτών και επιχειρήσεων αναμένεται να ενεργοποιηθούν το προσεχές διάστημα.

Πρόκειται για το Μητρώο Παρακολούθησης Ιδιωτικού Χρέους και το Σύστημα Πιστοληπτικής Αξιολόγησης, μέσω των οποίων το Δημόσιο θα αποκτήσει πληρέστερη εικόνα τόσο για την εξέλιξη των οφειλών όσο και για την οικονομική συμπεριφορά φυσικών και νομικών προσώπων.

Το Μητρώο Παρακολούθησης Ιδιωτικού Χρέους θα συγκεντρώνει ανώνυμα δεδομένα για το ύψος και τη διάρθρωση των οφειλών. Σε αυτά θα περιλαμβάνονται υποχρεώσεις προς το Δημόσιο, τα ασφαλιστικά ταμεία, τους δήμους και άλλους δημόσιους φορείς, αλλά και προς χρηματοδοτικούς οργανισμούς, επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας, εταιρείες ενέργειας και τηλεπικοινωνιακούς παρόχους.

Παράλληλα, το Σύστημα Πιστοληπτικής Αξιολόγησης θα δημιουργεί μια ενιαία εικόνα της πιστοληπτικής ικανότητας κάθε πολίτη ή επιχείρησης. Η αξιολόγηση θα πραγματοποιείται κατόπιν αίτησης του ενδιαφερομένου ή με τη ρητή συναίνεσή του προς τρίτους, ενώ η βαθμολογία θα διαμορφώνεται σε κλίμακα από Α έως D.

Το νέο κρατικό «credit score» θα αποτυπώνει τον βαθμό συνέπειας στην εξυπηρέτηση οικονομικών υποχρεώσεων, ενώ θα μπορεί να αξιοποιείται και πέρα από το τραπεζικό σύστημα, όπως σε εμπορικές πιστώσεις και ιδιωτικές συναλλαγές. Το σύστημα θα μπορεί επίσης να ανταλλάσσει πιστοληπτικές βαθμολογήσεις με φορείς πιστοληπτικής αξιολόγησης, όπως ο Τειρεσίας, ώστε να διαμορφώνεται πληρέστερη εικόνα της οικονομικής συμπεριφοράς του ενδιαφερομένου.

Η εφαρμογή του συστήματος στην Ελλάδα διαφέρει από τα μοντέλα κοινωνικής αξιολόγησης που λειτουργούν στην Κίνα. Όπως επισημαίνουν σχετικές έρευνες, η Κίνα δεν διαθέτει ένα ενιαίο πανεθνικό σκορ για κάθε πολίτη, αλλά διαφορετικούς μηχανισμούς που μπορούν να αξιολογούν οικονομικά, διοικητικά και συμπεριφορικά δεδομένα και, σε ορισμένες περιπτώσεις, να συνδέουν τη βαθμολογία με επιβραβεύσεις ή κυρώσεις.

Στην Ευρωπαϊκή Ένωση δεν λειτουργεί αντίστοιχο ενιαίο σύστημα κοινωνικής βαθμολόγησης. Αντίθετα, η πιστοληπτική αξιολόγηση αποτελεί αυστηρά ρυθμιζόμενο πεδίο, ενώ ο ευρωπαϊκός Κανονισμός για την Τεχνητή Νοημοσύνη χαρακτηρίζει ως υψηλού κινδύνου τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης που χρησιμοποιούνται για την αξιολόγηση της πιστοληπτικής ικανότητας φυσικών προσώπων.

Παράλληλα, η ευρωπαϊκή νομοθεσία απαγορεύει πρακτικές γενικευμένου social scoring όταν βασίζονται στην κοινωνική συμπεριφορά ή σε προσωπικά χαρακτηριστικά και οδηγούν σε αδικαιολόγητη ή δυσανάλογη δυσμενή μεταχείριση πολιτών.