20/04/2026

Η ενεργοποίηση της μεταφοράς συντελεστή δόμησης σηματοδοτεί μια ουσιαστική αλλαγή στο τοπίο της αγοράς ακινήτων, δίνοντας διέξοδο σε χιλιάδες ιδιοκτήτες που μέχρι σήμερα δεν μπορούσαν να αξιοποιήσουν τις περιουσίες τους λόγω πολεοδομικών περιορισμών ή ειδικών χαρακτηρισμών, όπως τα διατηρητέα. Πρόκειται για την επανεκκίνηση ενός θεσμού που παρέμενε ανενεργός για δεκαετίες, αλλά πλέον επανέρχεται με σύγχρονα εργαλεία και διαδικασίες.

Η βασική αρχή του μέτρου είναι η δυνατότητα μεταφοράς του δικαιώματος δόμησης από ένα ακίνητο που δεν μπορεί να το αξιοποιήσει (βαρυνόμενο) σε ένα άλλο που έχει δυνατότητα περαιτέρω ανάπτυξης (ωφελούμενο). Με αυτόν τον τρόπο, ο συντελεστής δόμησης μετατρέπεται σε οικονομικό αγαθό που μπορεί να αγοραστεί και να πωληθεί μέσω ενός οργανωμένου μηχανισμού, δημιουργώντας ουσιαστικά μια νέα αγορά «τετραγωνικών».

Το μέτρο επιτελεί διπλό ρόλο. Από τη μία πλευρά, λειτουργεί ως μηχανισμός αποζημίωσης για ιδιοκτήτες δεσμευμένων ακινήτων, οι οποίοι μπορούν πλέον να αντλήσουν οικονομική αξία από δικαιώματα που έως τώρα παρέμεναν ανενεργά. Από την άλλη, ενισχύει την οικοδομική δραστηριότητα και τις επενδύσεις, επιτρέποντας την αύξηση της δόμησης σε συγκεκριμένες περιοχές.

Κομβικής σημασίας είναι οι ζώνες υποδοχής συντελεστή, δηλαδή οι περιοχές όπου επιτρέπεται η μεταφορά και η αύξηση της δόμησης. Η επιλογή τους γίνεται με πολεοδομικά κριτήρια, ώστε να κατευθυνθεί η ανάπτυξη σε περιοχές που μπορούν να την υποστηρίξουν χωρίς να επιβαρυνθεί το περιβάλλον. Έτσι, το εργαλείο συμβάλλει όχι μόνο στην οικονομική δραστηριότητα αλλά και στον ορθολογικό χωροταξικό σχεδιασμό, προστατεύοντας ταυτόχρονα περιοχές ιδιαίτερης αξίας.

Παρά τα σημαντικά οφέλη, η εφαρμογή του μέτρου συνοδεύεται από προκλήσεις. Η αποτελεσματικότητά του εξαρτάται από τη σωστή λειτουργία του μηχανισμού αντιστοίχισης δικαιωμάτων, τη διαφάνεια στις συναλλαγές και την επάρκεια διαθέσιμων ζωνών υποδοχής. Επιπλέον, απαιτείται αυστηρός έλεγχος ώστε να αποφευχθεί η υπερβολική αύξηση της δόμησης, που θα μπορούσε να οδηγήσει σε υποβάθμιση της ποιότητας ζωής σε ορισμένες περιοχές.

Η επανενεργοποίηση βασίζεται πλέον και στη χρήση ψηφιακών συστημάτων, τα οποία διευκολύνουν την καταγραφή, παρακολούθηση και διαχείριση των συναλλαγών, αντιμετωπίζοντας προβλήματα που στο παρελθόν είχαν οδηγήσει τον θεσμό σε αδράνεια.

Συνολικά, η μεταφορά συντελεστή δόμησης αναδεικνύεται σε εργαλείο ανακατανομής αξίας και ενίσχυσης της ρευστότητας στην αγορά ακινήτων, δημιουργώντας νέες επενδυτικές ευκαιρίες. Το τελικό της αποτύπωμα θα εξαρτηθεί από την ορθή και ισορροπημένη εφαρμογή της, καθώς και από το κατά πόσο θα επιτευχθεί συνδυασμός ανάπτυξης και προστασίας του αστικού περιβάλλοντος.

Η ομάδα της ΒΟΧmind