25/05/2026

Στο τραπέζι του υπουργείου Εργασίας βρίσκεται νέο σενάριο βελτίωσης των συντάξεων για ασφαλισμένους με περισσότερα από 40 έτη ασφάλισης, μέσω αύξησης των ποσοστών αναπλήρωσης. Η συζήτηση συνδέεται άμεσα με την προσπάθεια της κυβέρνησης να ενισχύσει τα κίνητρα παραμονής στην εργασία, σε μια περίοδο όπου η απασχόληση συνταξιούχων λαμβάνει πλέον μαζικά χαρακτηριστικά.

Η αύξηση των εργαζόμενων συνταξιούχων μετά το 2024 θεωρείται καθοριστικός παράγοντας για την επανεξέταση του πλαισίου. Από τη στιγμή που καταργήθηκε το πέναλτι περικοπής σύνταξης για όσους εργάζονται και αντικαταστάθηκε από ειδικό πόρο υπέρ του ΕΦΚΑ, ο αριθμός των εργαζόμενων συνταξιούχων ξεπέρασε τις 270.000. Το ποσοστό αυτό αντιστοιχεί πλέον σε περισσότερο από το 13% των συνταξιούχων γήρατος, γεγονός που δείχνει ότι σημαντικό μέρος των συνταξιούχων διατηρεί ενεργή επαγγελματική δυνατότητα και επιλέγει να συνδυάζει σύνταξη και εργασία.

Στελέχη του υπουργείου Εργασίας εκτιμούν ότι το σημερινό καθεστώς λειτουργεί ως αντικίνητρο παραμονής στην αγορά εργασίας πριν από τη συνταξιοδότηση. Πολλοί ασφαλισμένοι επιλέγουν να συνταξιοδοτηθούν άμεσα, γνωρίζοντας ότι μπορούν στη συνέχεια να συνεχίσουν να εργάζονται χωρίς ουσιαστικές απώλειες στο εισόδημά τους. Έτσι, λαμβάνουν ταυτόχρονα σύνταξη και αποδοχές από εργασία, ενώ συνεχίζουν να καταβάλλουν ασφαλιστικές εισφορές και τον ειδικό πόρο υπέρ του ΕΦΚΑ.

Ωστόσο, το βασικό πρόβλημα εντοπίζεται στο γεγονός ότι η επιπλέον εργασία μετά τη συνταξιοδότηση αποδίδει ελάχιστη προσαύξηση στη σύνταξη. Η αύξηση αυτή υπολογίζεται με το χαμηλό ποσοστό αναπλήρωσης του 0,77%, δηλαδή με όρους αντίστοιχους των πρώτων 15 ετών ασφάλισης, γεγονός που περιορίζει σημαντικά το ανταποδοτικό όφελος για όσους συνεχίζουν να εργάζονται.

Παράλληλα, το υπουργείο εξετάζει και μία δεύτερη στρέβλωση που αφορά το ισχύον σύστημα υπολογισμού των συντάξεων για όσους έχουν πολύ μεγάλο ασφαλιστικό βίο. Αν και ο νόμος Βρούτση του 2020 βελτίωσε σημαντικά τα ποσοστά αναπλήρωσης για όσους έχουν πάνω από 30 χρόνια ασφάλισης, σε σύγκριση με το προηγούμενο καθεστώς του νόμου Κατρούγκαλου, δημιούργησε ταυτόχρονα ένα παράδοξο για όσους ξεπερνούν τα 40 έτη ασφάλισης.

Συγκεκριμένα, για την περίοδο από 36 έως 40 έτη ασφάλισης, το ποσοστό αναπλήρωσης ανέρχεται στο 2,55%, όμως μετά τα 40 έτη πέφτει απότομα μόλις στο 0,50%. Αυτό σημαίνει πρακτικά ότι η παραμονή στην εργασία πέραν της 40ετίας επιβραβεύεται πολύ λιγότερο, παρά το γεγονός ότι ο ασφαλισμένος συνεχίζει να καταβάλλει εισφορές.

Αντίθετα, το προηγούμενο καθεστώς του νόμου Κατρούγκαλου προέβλεπε ποσοστό αναπλήρωσης 2% για όσους είχαν πάνω από 39 χρόνια ασφάλισης, διατηρώντας θετικό κίνητρο για μακροχρόνια παραμονή στην εργασία. Η σημερινή απότομη αποκλιμάκωση θεωρείται από αρκετά στελέχη του υπουργείου ως στρέβλωση που πρέπει να διορθωθεί.

Στο πλαίσιο αυτό εξετάζονται διαφορετικά σενάρια παρέμβασης. Ένα ενδεχόμενο είναι η αύξηση του ποσοστού αναπλήρωσης για τα έτη άνω της 40ετίας σε αισθητά υψηλότερα επίπεδα από το σημερινό 0,50%. Ένα δεύτερο σενάριο προβλέπει εξίσωση του ποσοστού με εκείνο που ισχύει για τα 36 έως 40 έτη ασφάλισης, δηλαδή στο 2,55%, ενώ δεν αποκλείεται ακόμη μεγαλύτερη ενίσχυση, εφόσον το επιτρέψουν τα δημοσιονομικά περιθώρια.

Παράλληλα, ανοιχτό παραμένει και το κρίσιμο ζήτημα της αναδρομικότητας. Εφόσον τελικά υπάρξει νομοθετική παρέμβαση, εξετάζεται αν οι αυξήσεις θα ισχύσουν αναδρομικά από την 1η Οκτωβρίου 2019 —ημερομηνία εφαρμογής των βελτιωμένων ποσοστών του νόμου Βρούτση— ή μόνο από τη δημοσίευση της νέας διάταξης σε ΦΕΚ. Στην πρώτη περίπτωση, χιλιάδες συνταξιούχοι με πάνω από 40 έτη ασφάλισης θα μπορούσαν να δουν όχι μόνο αυξήσεις στις αποδοχές τους αλλά και σημαντικά αναδρομικά ποσά.

H ομάδα της ΒΟΧmind