25/08/2026

Στο «ραντάρ» της ΑΑΔΕ μπαίνουν οι μετακινήσεις χρημάτων μεταξύ κοινών και ατομικών τραπεζικών λογαριασμών, καθώς μια φαινομενικά απλή μεταφορά μεταξύ συνδικαιούχων ή συγγενών μπορεί, υπό προϋποθέσεις, να χαρακτηριστεί ως άτυπη δωρεά και να οδηγήσει σε σημαντική φορολογική επιβάρυνση.

Το ενδιαφέρον των ελεγκτικών αρχών επικεντρώνεται κυρίως στις περιπτώσεις κατά τις οποίες συνδικαιούχος κοινού λογαριασμού αναλαμβάνει ή μεταφέρει χρήματα χωρίς να μπορεί να τεκμηριώσει ότι συμμετείχε στη δημιουργία του υπολοίπου. Το γεγονός ότι κάποιος εμφανίζεται ως συνδικαιούχος δεν αρκεί από μόνο του για να αποδείξει ότι τα χρήματα τού ανήκουν. Οι ελεγκτές εξετάζουν ποιος κατέθεσε τα κεφάλαια, ποιος τα χρησιμοποίησε και ποιος ήταν τελικά ο οικονομικά ωφελούμενος.

Μια μεταφορά από κοινό λογαριασμό μπορεί να αντιμετωπιστεί φορολογικά ως δωρεά όταν ο δικαιούχος που απέκτησε ή χρησιμοποίησε τα χρήματα δεν μπορεί να αποδείξει τη συμμετοχή του στη δημιουργία τους, όταν τα κεφάλαια μεταφέρονται σε λογαριασμό που ελέγχει αποκλειστικά ή όταν δεν υπάρχει επαρκής τεκμηρίωση για διαφορετική αιτία της συναλλαγής.

Καθοριστικό στοιχείο, επομένως, είναι η δυνατότητα του φορολογουμένου να αποδείξει τόσο την προέλευση των χρημάτων όσο και τον πραγματικό λόγο της μεταφοράς. Ελλείψει επαρκών δικαιολογητικών, η φορολογική διοίκηση μπορεί να θεωρήσει ότι υπήρξε οικονομική ωφέλεια και να καταλογίσει φόρο δωρεάς.

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται σε πέντε κατηγορίες συναλλαγών:

1. Γονικές παροχές και αφορολόγητο των 800.000 ευρώ. Για συγγενείς πρώτου βαθμού ισχύει αφορολόγητο έως 800.000 ευρώ, υπό την προϋπόθεση ότι η μεταφορά πραγματοποιείται μέσω του τραπεζικού συστήματος και τηρούνται οι προβλεπόμενες διαδικασίες και δηλώσεις. Η παράλειψη των τυπικών υποχρεώσεων μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια της απαλλαγής.

2. Μεταβίβαση χρημάτων με μετρητά. Εάν τα χρήματα δοθούν εκτός τραπεζικού συστήματος, το αφορολόγητο των 800.000 ευρώ δεν εφαρμόζεται και, για συγγενείς πρώτου βαθμού, μπορεί να επιβληθεί φόρος δωρεάς 10% από το πρώτο ευρώ.

3. Μικρές μεταφορές μέσω IRIS. Ποσά που στέλνουν γονείς στα παιδιά τους για καθημερινές ανάγκες, έξοδα διαβίωσης ή χαρτζιλίκι συνήθως δεν αντιμετωπίζονται ως δωρεές. Ωστόσο, η συχνότητα, το συνολικό ύψος και η φύση των συναλλαγών μπορούν να αξιολογηθούν από τις φορολογικές αρχές, εφόσον παρουσιάζουν ασυνήθιστα χαρακτηριστικά.

4. «Αλυσιδωτές» μεταφορές μεταξύ συγγενών. Αυξημένο ελεγκτικό ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι περιπτώσεις στις οποίες τα ίδια κεφάλαια περνούν διαδοχικά από διαφορετικά συγγενικά πρόσωπα. Η ΑΑΔΕ εξετάζει εάν χρησιμοποιούνται ενδιάμεσοι δικαιούχοι με στόχο την καταστρατήγηση των φορολογικών κανόνων ή την καταχρηστική αξιοποίηση του αφορολόγητου. Σε περίπτωση παράβασης, ο φόρος μπορεί να φτάσει το 20%.

5. Κοινοί λογαριασμοί με τρίτους. Ακόμη μεγαλύτερη προσοχή απαιτείται όταν συνδικαιούχοι είναι πρόσωπα εκτός του στενού οικογενειακού περιβάλλοντος. Σε αυτές τις περιπτώσεις εξετάζεται η πραγματική προέλευση των κεφαλαίων, ποιος τα χρησιμοποίησε και εάν η συναλλαγή υποκρύπτει δωρεά προς τρίτο.

Το ύψος της επιβάρυνσης διαφοροποιείται ανάλογα με τη συγγενική σχέση και τον τρόπο πραγματοποίησης της συναλλαγής. Σύμφωνα με το κείμενο, για συγγενείς πρώτου βαθμού, όταν δεν πληρούνται οι όροι της απαλλαγής, ο φόρος μπορεί να ανέλθει σε 10% από το πρώτο ευρώ, ενώ για συγγενείς δεύτερου βαθμού μπορεί να φτάσει το 20%. Για πιο μακρινούς συγγενείς ή πρόσωπα χωρίς συγγενική σχέση, η επιβάρυνση μπορεί να ανέλθει ακόμη και στο 40%.

Το βασικό μήνυμα για τους φορολογουμένους είναι ότι η ιδιότητα του συνδικαιούχου ενός τραπεζικού λογαριασμού δεν συνεπάγεται αυτομάτως και φορολογική κυριότητα επί των χρημάτων. Σε ενδεχόμενο έλεγχο, θα πρέπει να είναι δυνατό να αποδειχθεί ποιος δημιούργησε το κεφάλαιο, για ποιον λόγο μετακινήθηκε και ποιος ήταν ο πραγματικός δικαιούχος του.

Έτσι, ακόμη και μεταφορές χρημάτων μέσα στην ίδια οικογένεια χρειάζονται σωστή τραπεζική διαδρομή και επαρκή τεκμηρίωση, καθώς η αδυναμία δικαιολόγησης μιας συναλλαγής μπορεί να μετατρέψει μια απλή μεταφορά κεφαλαίων σε φορολογητέα δωρεά και να ανοίξει τον δρόμο για ευρύτερο φορολογικό έλεγχο.