28/11/2025

Η πορεία υλοποίησης για 36 έως τώρα προσκλήσεις του προγράμματος «Ανταγωνιστικότητα 2021-2027»

Με υψηλές ταχύτητες κινείται το πρόγραμμα «Ανταγωνιστικότητα 2021- 2027», καθώς, τέσσερα χρόνια πριν από το οριστικό κλείσιμο του ΕΣΠΑ (2029), έχει ήδη απορροφήσει τα τέσσερα πέμπτα του συνολικού προϋπολογισμού του, που ανέρχεται σε σχεδόν 3,9 δισ. ευρώ.

Στο πλαίσιο του συγκεκριμένου τομεακού επιχειρησιακού προγράμματος, που μπορεί να χαρακτηριστεί και ως το χρηματοδοτικό εργαλείο των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, έως τις 19/11/2025 έχουν δημοσιευτεί 36 προσκλήσεις, προϋπολογισμού δημόσιας δαπάνης 3,133 δισ. ευρώ (81% του διαθέσιμου προϋπολογισμού), και έχουν ενταχθεί 13.629 έργα, με προϋπολογιζόμενη δημόσια δαπάνη 2,516 δισ. ευρώ (65,4%).

Το πρόγραμμα «Ανταγωνιστικότητα 2021-2027» εγκρίθηκε αρχικά στις 15/6/2022, ενώ στις 31/3/2025 υποβλήθηκε η πρώτη αναθεώρηση του προγράμματος με πρόταση κατανομής του ποσού ευελιξίας και ενσωμάτωση της στρατηγικής STEP (στόχος προτεραιότητας 1) με τη δημιουργία νέας προτεραιότητας (Π7), προϋπολογισμού 150 εκατ. ευρώ, σε συνέχεια εκπόνησης και υποβολής «Έκθεσης Ενδιάμεσης Επανεξέτασης».

Οι πόροι του προγράμματος προέρχονται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) και το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο (ΕΚΤ). Το ΕΤΠΑ συνδράμει το πρόγραμμα με 2,657 δισ. ευρώ και το ΕΚΤ με 431 εκατ. ευρώ, καλύπτοντας και τις 13 Περιφέρειες της χώρας.

Ο συνολικός προϋπολογισμός του προγράμματος, μαζί με την εθνική συμμετοχή, ανέρχεται σε 3,846 δισ. ευρώ (δημόσια δαπάνη). Ειδικότερα, με πέντε βασικές προτεραιότητες: έρευνα – καινοτομία, επιχειρηματικότητα, πρόσβαση σε χρηματοδότηση επιχειρήσεων, ανθρώπινο κεφάλαιο και επενδύσεις σε τεχνολογίες STEP, το πρόγραμμα στοχεύει στον καινοτόμο και έξυπνο οικονομικό μετασχηματισμό των μικρομεσαίων επιχειρήσεων.

Η συμβολή του «Ανταγωνιστικότητα 2021- 2027» είναι ισχυρή και στη δημιουργία χρηματοδοτικών εργαλείων, κυρίως μέσω της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας.

Θα πρέπει να σημειωθεί ότι επίκειται άμεσα και δεύτερη αναθεώρηση για την αξιοποίηση πόρων του προγράμματος στην κατεύθυνση ενίσχυσης της αμυντικής βιομηχανίας και των τεχνολογιών διττής χρήσης, καθώς και της προσαρμογής επιχειρήσεων και ανάπτυξης δεξιοτήτων εργαζομένων και επιχειρηματιών σε τεχνολογίες STEP και σε αμυντικές τεχνολογίες.

Οι επιμέρους δράσεις

Τα 36 χρηματοδοτικά προγράμματα που έχουν ενεργοποιηθεί στο πλαίσιο του επιχειρησιακού προγράμματος «Ανταγωνιστικότητα 2021-2027» είναι τα εξής:

1. «Ερευνώ – Καινοτομώ»: 300.000.000 ευρώ.

2. «Ανάπτυξη καινοτομιών στον τομέα των μπαταριών λιθίου για τον κλάδο της αποθήκευσης ενέργειας»: 49.900.000 ευρώ.

3. «Διμερής επιστημονική και τεχνολογική συνεργασία Ελλάδας – Τουρκίας»: 3.000.000 ευρώ.

4. «Διμερής επιστημονική και Τεχνολογική Συνεργασία Ελλάδας – Κύπρου»: 2.000.000 ευρώ.

5. «Διμερής επιστημονική και τεχνολογική συνεργασία Ελλάδας – Γερμανίας»: 4.000.000 ευρώ.

6. «Ανάπτυξη καινοτομιών στον τομέα της μικροηλεκτρονικής»: 18.770.300 ευρώ.

7. «Διμερής επιστημονική και τεχνολογική συνεργασία Ελλάδας – Κίνας»: 4.000.000 ευρώ.

8. «Πράσινο νησί (β’ φάση)»: 6.206.566 ευρώ.

9. «Δίκτυα μονάδων/γραφείων μεταφοράς τεχνολογίας 2021-2027»: 25.000.000 ευρώ.

10. «Ελληνικό Κέντρο Ικανοτήτων Ημιαγωγών – HCCC (ΕΥΔΕ ΒΕΚ)»: 3.631.792 ευρώ.

11. «Ανάπτυξη δικτύου των Ευρωπαϊκών Κόμβων Ψηφιακής Καινοτομίας (ΕΚΨΚ) και του Κεντρικού Μηχανισμού Υποστήριξης της Ψηφιακής Καινοτομίας»: 10.358.075 ευρώ.

12. «Ανάπτυξη δικτύου των Ευρωπαϊκών Κόμβων Ψηφιακής Καινοτομίας (ΕΚΨΚ) που έχουν λάβει σφραγίδα αριστείας από το πρόγραμμα “Ψηφιακή Ευρώπη”»: 13.110.389 ευρώ.

13. Ψηφιακός μετασχηματισμός αιχμής ΜμΕ: 60.000.000 ευρώ.

14. «Προηγμένος ψηφιακός μετασχηματισμός ΜμΕ»: 150.000.000 ευρώ.

15. «Βασικός ψηφιακός μετασχηματισμός ΜμΕ»: 90.000.000 ευρώ.

16. «Πράσινη παραγωγική επένδυση ΜμΕ»: 400.000.000 ευρώ.

17. «Πράσινος μετασχηματισμός ΜμΕ»: 300.000.000 ευρώ.

18. «Δράση στήριξης της παραγωγής οπτικοακουστικών έργων στην Ελλάδα»: 100.000.000 ευρώ.

19. «Ενίσχυση της ίδρυσης και λειτουργίας νέων μικρομεσαίων επιχειρήσεων»: 190.000.000 ευρώ.

20. «Ενίσχυση της ίδρυσης και λειτουργίας νέων μικρομεσαίων τουριστικών επιχειρήσεων»: 250.000.000 ευρώ.

21. «Ανοικτά κέντρα εμπορίου – β’ φάση»: 82.535.416 ευρώ.

22. «Εξωστρέφεια ΜμΕ»: 200.000.000 ευρώ.

23. «EquiFund II»: 200.000.000 ευρώ.

24. «ΤΕΠΙΧ ΙΙI»: 500.000.000 ευρώ.

25. «ΤΕΠΙΧ ΙΙI – Μικροπιστώσεις»: 60.000.000 ευρώ.

26. «Πρόγραμμα νέας επιχειρηματικότητας για 1.900 ωφελούμενους ηλικίας 30 έως 55 ετών με έμφαση στην ψηφιακή οικονομία (Phasing)»: 10.000.000 ευρώ.

27. «Ταμείο Επιχειρηματικότητας ΙΙΙ – ΤΕΠΙΧ ΙΙΙ – Ταμείο μικροδανείων ανάκαμψης από φυσικές καταστροφές»: 10.000.000 ευρώ.

28. «Εκσυγχρονισμός υπηρεσιών στήριξης επιχειρήσεων»: 17.100.000 ευρώ.

29. «Εξατομικευμένη υποστήριξη εργαζομένων για την ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού σε θέματα διαχείρισης έργων»: 8.187.400 ευρώ

30. «Υποστήριξη λειτουργίας ΕΥΔ προγράμματος “Ανταγωνιστικότητα”»: 3.500.000 ευρώ.

31. «Υποστήριξη Λειτουργίας ΕΦΕΠΑΕ»: 55.491.416 ευρώ.

32. «Μελέτες – Αξιολογήσεις»: 4.000.001 ευρώ.

33. «Δημοσιότητα και Πληροφόρηση»: 2.000.000 ευρώ.

34. «Υποστήριξη Λειτουργίας Φορέων Προγραμματισμού και Ενδιάμεσων Φορέων EΥΔΕ ΕK»: 215.000 ευρώ.

35. «Υποστήριξη Λειτουργίας Φορέων Προγραμματισμού και Ενδιάμεσων Φορέων ΓΓΕΚ: 180.000 ευρώ.

36. «Υποστήριξη Λειτουργίας Ενδιάμεσου Φορέα EKΚOMΕΔΔ»: 300.000 ευρώ.

Τα χρηματοδοτικά μέσα

Ισχυρή είναι η συμβολή του προγράμματος «Ανταγωνιστικότητα 2021-2027» στη δημιουργία χρηματοδοτικών εργαλείων, κυρίως μέσω της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας (ΕΑΤ). Ειδικότερα, στο πλαίσιο του προγράμματος έχουν συσταθεί δύο Ταμεία Χαρτοφυλακίου (Fund of Funds), τα οποία, μέσω της τραπεζικής μόχλευσης και των λοιπών funds, μπορούν να διαθέσουν στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις δάνεια ή κεφάλαια 2,516 δισ. € η δημόσια δαπάνη για τα 13.629 έργα που έχουν ενταχθεί μέχρι τώρα στο πρόγραμμα «Ανταγωνιστικότητα 2021/27». συμμετοχών συνολικού ύψους 3,8 δισ. ευρώ. Πρόκειται για το «Ταμείο Επιχειρηματικότητας ΙΙΙ (ΤΕΠΙΧ ΙΙΙ)», με δημόσια δαπάνη 670 εκατ. ευρώ, και το «EquiFund II», με πόρους 200 εκατ. ευρώ (δημόσια δαπάνη).

Τα Ταμεία «ΤΕΠΙΧ ΙΙΙ» και «EquiFund II» μπορούν να διαθέσουν σε ΜμΕ έως και 3,8 δισ. ευρώ, μέσω τραπεζικής μόχλευσης, για δάνεια ή κεφάλαια συμμετοχών.

Σημειώνεται ότι το «Ταμείο Επιχειρηματικότητας ΙΙΙ» συστάθηκε και έχει ενεργοποιηθεί πλήρως, συμπεριλαμβάνοντας το «Ταμείο Δανείων» (που καλύπτει το 40% εκάστου δανείου και στο υπόλοιπο επιδοτεί το επιτόκιο) και το «Ταμείων Εγγυήσεων» (που εγγυάται το 70% ή 80% εκάστου δανείου). Τον φετινό Οκτώβριο, μάλιστα, αποφασίστηκε η περαιτέρω αύξηση του προϋπολογισμού ΤΕΠΙΧ ΙΙΙ με εθνικούς πόρους ύψους 200 εκατ. ευρώ. Επισημαίνεται ακόμη ότι, λόγω της υψηλής ζήτησης, το Ταμείο αναμένεται να ενισχυθεί περαιτέρω με πόρους του προγράμματος και ενδεχομένως με εκχωρήσεις των Περιφερειακών Επιχειρησιακών Προγραμμάτων (ΠΕΠ).

Στο τέλος του 2024 ενεργοποιήθηκε το «Ταμείο Μικροπιστώσεων», με προϋπολογισμό 60 εκατ. ευρώ (δημόσια δαπάνη), το οποίο αποτελεί ένα χρηματοδοτικό μέσο επιμερισμένου ρίσκου για την παροχή επενδυτικών δανείων και δανείων κίνησης ειδικού σκοπού (καλύπτοντας το 60% των παρεχόμενων δανείων ή το 75% στη γυναικεία επιχειρηματικότητα, καθώς και υπηρεσίες επιχειρηματικής ανάπτυξης/mentoring στενά συνδεδεμένες με το επιχειρηματικό σχέδιο), για να στηρίξει τις πολύ μικρές οντότητες και τα φυσικά πρόσωπα που ασκούν ατομική επιχειρηματική δραστηριότητα.

Τέλος, στο πλαίσιο του ΤΕΠΙΧ ΙΙΙ, το φετινό καλοκαίρι συστάθηκε το «Ταμείο μικροδανείων ανάκαμψης από φυσικές καταστροφές για τη Θεσσαλία», με προϋπολογισμό 10 εκατ. ευρώ, για επιχειρήσεις και επαγγελματίες στη συγκεκριμένη Περιφέρεια που επλήγησαν από φυσικές καταστροφές, καλύπτοντας το 75% των παρεχόμενων δανείων, καθώς και υπηρεσίες επιχειρηματικής ανάπτυξης/mentoring.

Η πορεία υλοποίησης του ΤΕΠΙΧ ΙΙΙ έως τις 31/10/2025 ήταν η ακόλουθη:

– Στο πλαίσιο των Ταμείων δανείων και εγγυήσεων έχουν εγκριθεί 7.431 δανειακές συμβάσεις (1.962 για δάνεια και 5.469 για εγγύηση δανείων), συνολικού ποσού 1,935 δισ. ευρώ, με αντίστοιχη δημόσια δαπάνη 495 εκατ. ευρώ.

– Στο πλαίσιο του Ταμείου μικροπιστώσεων έχουν εγκριθεί 327 αιτήσεις για μικροχρηματοδότηση συνολικού ύψους 7,1 εκατ. ευρώ, με δημόσια δαπάνη 4,8 εκατ. ευρώ.

Το «EquiFund II»

Σε ό,τι αφορά τη σύσταση του «Ταμείου Επιχειρηματικών Συμμετοχών ΙΙ – Equifund II», με προϋπολογισμό 200 εκατ. ευρώ (δημόσια δαπάνη), αφορά επενδύσεις σε επιστήμες ζωής και υγείας (Life Sciences and Healthcare), καθώς και επενδύσεις με βιωσιμότητα και κοινωνικό αντίκτυπο (Sustainability και Social Impact). Στόχο έχει να φέρει στην αγορά των νεοφυών επιχειρήσεων τουλάχιστον 400 εκατ. ευρώ, συμπεριλαμβάνοντας και κινητοποίηση ιδιωτικών πόρων.

Θα πρέπει να σημειωθεί ότι το «Equifund II» είναι το πρώτο θεματικό χρηματοδοτικό εργαλείο επιχειρηματικών συμμετοχών για τη χορήγηση επιχειρηματικών συμμετοχών (venture capital & private equity) σε ταχέως αναπτυσσόμενες επιχειρήσεις, οι οποίες δραστηριοποιούνται σε δυναμικούς τομείς της ελληνικής οικονομίας όπως έχουν αναδειχθεί από τις εθνικές και ευρωπαϊκές πολιτικές και προτεραιότητες.

Στις 19/6/2024 δημοσιεύτηκε από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων (EIF), το οποίο είναι ο διαχειριστής του «Equifund II», η πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος προς Ενδιάμεσους Χρηματοπιστωτικούς Οργανισμούς (ΕΧΟ) με καταληκτική προθεσμία υποβολής προτάσεων στις 30/9/2024. Εκδηλώθηκε ενδιαφέρον από οκτώ ΕΧΟ στον τομέα της υγείας και οκτώ ΕΧΟ στον τομέα της βιωσιμότητας.

Σε συνέχεια του ελέγχου επιλεξιμότητας των αιτήσεων από το EIF και του ποιοτικού ελέγχου μέσω δύο screenings, όπως προέβλεπε η σχετική πρόσκληση, προχώρησαν στη φάση του ενδελεχούς ελέγχου (due diligence):

– Τρεις ομάδες (ΕΧΟ) για επιστήμες ζωής Life Sciences και

– Τρεις ομάδες (ΕΧΟ) για βιωσιμότητα και κοινωνικό αντίκτυπο.

Η πρώτη από αυτές τις επιχειρησιακές συμφωνίες υπεγράφη στις 30/9/2025 και έως το τέλος του έτους αναμένονται και οι υπόλοιπες. Κατά συνέπεια, η ενεργοποίηση του «Ταμείου Επιχειρηματικών Συμμετοχών ΙΙ – Equifund II» αναμένεται στις αρχές του επόμενου έτους.

Πηγή: services.naftemporiki.gr