27/05/2026

Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων προχωρά σε ριζική αλλαγή του τρόπου διαχείρισης των ληξιπρόθεσμων οφειλών προς την Εφορία, επιχειρώντας να διαχωρίσει με μεγαλύτερη ακρίβεια τους φορολογούμενους που βρίσκονται σε πραγματική οικονομική αδυναμία από εκείνους που, παρά τη δυνατότητα πληρωμής, επιλέγουν να μην εξοφλούν τις υποχρεώσεις τους. Η νέα στρατηγική εντάσσεται στο επιχειρησιακό σχέδιο της ΑΑΔΕ για το 2026 και συνδέεται άμεσα με την επικείμενη ενεργοποίηση νέας έκτακτης ρύθμισης 72 δόσεων μέσα στον Ιούνιο.

Κεντρικό εργαλείο του νέου μοντέλου θα είναι η μεθοδολογία PARE (Payment Capacity – Attitude – Recency – Event), ένα σύστημα αξιολόγησης που εφαρμόζεται ήδη σε ευρωπαϊκές φορολογικές διοικήσεις και βασίζεται στη δημιουργία ολοκληρωμένου οικονομικού και συμπεριφορικού προφίλ για κάθε οφειλέτη. Στόχος της ΑΑΔΕ είναι να αποκτήσει σαφέστερη εικόνα για τη συνολική οικονομική κατάσταση, τη συνέπεια και τη συμπεριφορά των φορολογουμένων, ώστε να προχωρά είτε σε στοχευμένες ρυθμίσεις είτε σε πιο επιθετικά μέτρα είσπραξης.

Ο πρώτος άξονας αφορά την «ικανότητα πληρωμής». Η φορολογική διοίκηση θα εξετάζει αναλυτικά τα εισοδήματα, τις τραπεζικές καταθέσεις, τα ακίνητα, τα οχήματα, τις επενδύσεις και συνολικά την κινητή και ακίνητη περιουσία κάθε οφειλέτη. Μέσω διασταυρώσεων στοιχείων από τράπεζες, κτηματολόγιο, χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και άλλες βάσεις δεδομένων, θα διαπιστώνεται εάν ένας φορολογούμενος διαθέτει πραγματική δυνατότητα αποπληρωμής των χρεών του. Με αυτόν τον τρόπο, η ΑΑΔΕ επιδιώκει να περιορίσει τα φαινόμενα στρατηγικών κακοπληρωτών που αποκρύπτουν οικονομική επιφάνεια ενώ εμφανίζονται ως αδύναμοι να πληρώσουν.

Ο δεύτερος άξονας σχετίζεται με τη «συμπεριφορά» του φορολογούμενου. Η ΑΑΔΕ θα αξιολογεί αν ο οφειλέτης τηρούσε στο παρελθόν ρυθμίσεις, αν πλήρωνε εγκαίρως τις δόσεις του, αν παρουσίαζε συστηματικές καθυστερήσεις ή αν εγκατέλειπε επανειλημμένα ρυθμίσεις. Το ιστορικό φορολογικής συνέπειας θα παίζει καθοριστικό ρόλο στη μελλοντική μεταχείριση κάθε οφειλέτη, καθώς όσοι εμφανίζουν συνεργάσιμη στάση αναμένεται να έχουν μεγαλύτερη πρόσβαση σε ευνοϊκές ρυθμίσεις.

Ιδιαίτερη βαρύτητα θα δοθεί και στην «παλαιότητα των οφειλών». Η φορολογική διοίκηση θα αξιολογεί διαφορετικά τα πρόσφατα χρέη σε σχέση με παλαιότερες ληξιπρόθεσμες οφειλές, θεωρώντας ότι οι νέες οφειλές ενδεχομένως υποδηλώνουν πρόσφατη οικονομική επιδείνωση ή νέα αδυναμία πληρωμής. Αντίθετα, παλαιές και διαχρονικά ανεξόφλητες οφειλές θα αντιμετωπίζονται με πιο αυστηρό τρόπο, ιδιαίτερα όταν συνοδεύονται από στοιχεία οικονομικής ευρωστίας.

Ο τέταρτος άξονας, τα «οικονομικά γεγονότα», εισάγει για πρώτη φορά στην αξιολόγηση παράγοντες όπως η απώλεια εργασίας, η μείωση εισοδήματος, επιχειρηματικές κρίσεις, έκτακτες οικονομικές δυσκολίες ή άλλες συνθήκες που μπορεί να επηρέασαν αντικειμενικά την ικανότητα πληρωμής του οφειλέτη. Η ΑΑΔΕ επιχειρεί έτσι να δημιουργήσει ένα πιο «δίκαιο» και προσωποποιημένο σύστημα αξιολόγησης, ώστε να αποφεύγεται η οριζόντια αντιμετώπιση όλων των οφειλετών με τα ίδια μέτρα.

Το νέο εργαλείο θα αξιοποιεί τις δυνατότητες που παρέχει η τεχνητή νοημοσύνη, big data και ηλεκτρονικές διασταυρώσεις στοιχείων, με σκοπό την αυτοματοποίηση της διαδικασίας εντοπισμού οφειλετών υψηλού κινδύνου.

Ρύθμιση ή εξωδικαστικός  

Με βάση το προφίλ που θα σχηματίζεται, η ΑΑΔΕ θα εντοπίζει τις πραγματικές δυνατότητες του οφειλέτη για την αποπληρωμή των χρεών του και θα προτείνεται ρύθμιση (πάγια ρύθμιση ή εξωδικαστικός μηχανισμός). Οι οφειλέτες που θα απορρίπτουν την προτεινόμενη ρύθμιση θα βρίσκονται αντιμέτωποι με αυτόματες κατασχέσεις τραπεζικών λογαριασμών και περιουσιακών στοιχείων.

Ταυτόχρονα, μέσω του Συστήματος Προηγμένης Επιχειρησιακής Νοημοσύνης (ΒΙ) και Ανάλυσης Δεδομένων (Data Analytics), η ΑΑΔΕ αναπτύσσει προγνωστικά μοντέλα, για τη βελτίωση της στόχευσης δράσεων είσπραξης ληξιπρόθεσμων οφειλών.

Επίσης ο φοροεισπρακτικός μηχανισμός επεκτείνει τη δυνατότητα επιβολής κατάσχεσης εις χείρας τρίτων με ηλεκτρονικά μέσα, ενώ επιταχύνει τις διασταυρώσεις πληροφοριών από αλλοδαπές αρχές, μέσω της Διεθνούς Διοικητικής Συνεργασίας και την αποστολή στοχευμένων αιτήσεων αμοιβαίας συνδρομής στην είσπραξη των οφειλών.

Με βάση το οικονομικό προφίλ που θα δημιουργείται, η φορολογική διοίκηση θα μπορεί να προτείνει συγκεκριμένες λύσεις ρύθμισης, είτε μέσω της πάγιας ρύθμισης είτε μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού. Στην ουσία, η ΑΑΔΕ επιδιώκει να μετατοπίσει μέρος της διαχείρισης των χρεών από τη γενικευμένη πίεση προς πιο στοχευμένες λύσεις αποπληρωμής. Ωστόσο, για όσους διαθέτουν οικονομική δυνατότητα αλλά απορρίπτουν τις προτεινόμενες ρυθμίσεις, το πλαίσιο γίνεται ιδιαίτερα αυστηρό. Οι φορολογούμενοι αυτοί θα βρίσκονται αντιμέτωποι με αυτοματοποιημένες κατασχέσεις τραπεζικών λογαριασμών, δεσμεύσεις εισοδημάτων και αναγκαστικά μέτρα σε περιουσιακά στοιχεία.

Παράλληλα, ο φοροεισπρακτικός μηχανισμός επεκτείνει τη χρήση ηλεκτρονικών κατασχέσεων εις χείρας τρίτων, ενώ ενισχύει και τη διεθνή συνεργασία με φορολογικές αρχές του εξωτερικού. Μέσω της Διεθνούς Διοικητικής Συνεργασίας, η ΑΑΔΕ θα επιταχύνει τις ανταλλαγές πληροφοριών και τις αιτήσεις αμοιβαίας συνδρομής για την είσπραξη οφειλών από περιουσιακά στοιχεία ή εισοδήματα που βρίσκονται εκτός Ελλάδας.

Η εφαρμογή του νέου μοντέλου έρχεται σε μια περίοδο έντονης διόγκωσης των ληξιπρόθεσμων χρεών προς το Δημόσιο. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία, μόνο τον Μάρτιο οι απλήρωτοι φόροι ανήλθαν σε 840 εκατ. ευρώ, με αποτέλεσμα τα νέα ληξιπρόθεσμα χρέη να εκτοξευθούν το πρώτο τρίμηνο του έτους στα 2,819 δισ. ευρώ.