06/05/2026

Σημαντικές φορολογικές επιβαρύνσεις για εκατοντάδες χιλιάδες αυτοαπασχολούμενους και ελεύθερους επαγγελματίες προκαλεί και φέτος η εφαρμογή του συστήματος τεκμαρτού προσδιορισμού εισοδήματος, το οποίο θεσπίστηκε στα τέλη του 2023. Το ισχύον πλαίσιο αυξάνει τεχνητά τα φορολογητέα κέρδη πολλών επαγγελματιών, οδηγώντας σε υψηλότερους φόρους, ακόμη και όταν τα πραγματικά τους κέρδη είναι σημαντικά χαμηλότερα.

Οι μεγαλύτερες επιβαρύνσεις εντοπίζονται στις ατομικές επιχειρήσεις που απασχολούν προσωπικό, καθώς το ελάχιστο φορολογητέο εισόδημα συνδέεται άμεσα με τις δαπάνες μισθοδοσίας. Σύμφωνα με το σύστημα, ως βάση υπολογισμού λαμβάνεται είτε το κόστος του κατώτατου μισθού προσαυξημένο ανάλογα με τα έτη λειτουργίας της επιχείρησης και τις συνολικές αποδοχές του προσωπικού, είτε οι αποδοχές του υψηλότερα αμειβόμενου εργαζομένου. Το αποτέλεσμα είναι πολλές επιχειρήσεις να φορολογούνται για κέρδη που δεν έχουν πραγματικά αποκτήσει.

Το δημοσίευμα επισημαίνει πέντε βασικές «παγίδες» του συστήματος. Πρώτον, οι δαπάνες μισθοδοσίας χρησιμοποιούνται ως τεκμήριο καθαρών κερδών, παρά το γεγονός ότι αποτελούν έξοδο που μειώνει τα πραγματικά κέρδη μιας επιχείρησης. Δεύτερον, στο ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα συνυπολογίζονται ακόμη και οι ασφαλιστικές εισφορές των εργαζομένων, αυξάνοντας περαιτέρω τη φορολογική βάση. Τρίτον, προβλέπονται πρόσθετες προσαυξήσεις 10% έως 33% για επιχειρήσεις που λειτουργούν περισσότερα από έξι χρόνια, ανεξάρτητα από την πραγματική οικονομική τους κατάσταση.

Παράλληλα, η τεχνητή αύξηση του φορολογητέου εισοδήματος επηρεάζει και άλλες φορολογικές υποχρεώσεις. Το όριο ηλεκτρονικών δαπανών που πρέπει να καλύπτει κάθε φορολογούμενος υπολογίζεται επί του τεκμαρτού και όχι του πραγματικού εισοδήματος, με αποτέλεσμα πολλοί επαγγελματίες να κινδυνεύουν να επιβαρυνθούν με επιπλέον φόρο 22% για ακάλυπτες δαπάνες.

Επιπλέον, η αύξηση των δηλωμένων εισοδημάτων μέσω των τεκμηρίων μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια κοινωνικών παροχών. Χιλιάδες αυτοαπασχολούμενοι κινδυνεύουν να χάσουν το επίδομα στέγασης ή να δουν σημαντική μείωση στα επιδόματα τέκνων, καθώς μετακινούνται σε υψηλότερες εισοδηματικές κατηγορίες χωρίς αντίστοιχη πραγματική αύξηση των αποδοχών τους.

Σύμφωνα με την ανάλυση, το νέο καθεστώς πλήττει κυρίως μικρομεσαίες επιχειρήσεις και ελεύθερους επαγγελματίες με πολυετή δραστηριότητα ή προσωπικό, δημιουργώντας συνθήκες υπερφορολόγησης και αυξάνοντας τον κίνδυνο περιορισμού μισθών, απολύσεων ή ακόμη και διακοπής δραστηριότητας σε ορισμένες περιπτώσεις.