06/10/2026

Δεκάδες χιλιάδες ακίνητα, γήπεδα, κτίρια και εμπράγματα δικαιώματα βρίσκονται στην κατοχή δήμων, κρατικών φορέων, ασφαλιστικών ταμείων, πανεπιστημίων και οργανισμών, συνθέτοντας ένα μεγάλο αλλά κατακερματισμένο χαρτοφυλάκιο δημόσιας ακίνητης περιουσίας.

Βασικό εμπόδιο στην αξιοποίησή του παραμένει η απουσία ενός ενιαίου συστήματος καταγραφής, καθώς οι επιμέρους φορείς χρησιμοποιούν διαφορετικές μεθόδους αποτύπωσης. Το γεγονός αυτό δυσκολεύει τόσο τη σύγκριση των διαθέσιμων στοιχείων όσο και την αξιολόγηση των ακινήτων που μπορούν πράγματι να αξιοποιηθούν.

Σύμφωνα με αποτύπωση της BluPeak Estate Analytics, η μεγαλύτερη συγκεντρωμένη βάση αφορά τους δήμους, στους οποίους καταγράφονται συνολικά 194.787 μοναδικά ΚΑΕΚ. Ο αριθμός αυτός δεν σημαίνει απαραίτητα ότι οι δήμοι διαθέτουν μεγαλύτερη περιουσία από όλους τους υπόλοιπους δημόσιους φορείς, αλλά ότι πρόκειται για τη μεγαλύτερη βάση που έχει καταγραφεί με ενιαίο κτηματολογικό δείκτη.

Σημαντικό χαρτοφυλάκιο διαθέτει και η Εταιρεία Ακινήτων Δημοσίου (ΕΤΑΔ), η οποία διαχειρίζεται περίπου 77.000 ακίνητα. Μεγάλο μέρος αυτής της περιουσίας, ωστόσο, δεν είναι άμεσα αξιοποιήσιμο, καθώς απαιτείται έλεγχος του ιδιοκτησιακού καθεστώτος, των υφιστάμενων χρήσεων, πιθανών δεσμεύσεων, καθώς και της τεχνικής και πολεοδομικής ωριμότητας κάθε ακινήτου.

Στον σιδηροδρομικό τομέα, ΟΣΕ και ΓΑΙΑΟΣΕ εμφανίζουν 4.814 κτίρια και 3.638 γήπεδα, περίπου 3.500 δικαιώματα ΚΑΕΚ, συνολική έκταση περίπου 105.925 στρεμμάτων και 628.000 τ.μ. κτισμάτων. Παράλληλα, ο e-ΕΦΚΑ διαθέτει 515 ιδιόκτητα ακίνητα, ενώ το ΕΚΠΑ και τα συνδεδεμένα κληροδοτήματα εμφανίζουν περίπου 620 ακίνητα ή δικαιώματα.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η δημοτική περιουσία. Σύμφωνα με την επεξεργασία των διαθέσιμων στοιχείων, μόλις το 25% των δημοτικών δικαιωμάτων θεωρείται άμεσα αξιοποιήσιμο για στεγαστικές, κοινωνικές ή εισοδηματικές χρήσεις. Ένα επιπλέον 40% χρειάζεται τεχνική, νομική ή πολεοδομική ωρίμανση, ενώ για το υπόλοιπο 35% υπάρχουν σημαντικότερες εκκρεμότητες, όπως προβλήματα τίτλων, ελλείψεις γεωχωρικών δεδομένων και δυσκολίες αντιστοίχισης μεταξύ διαφορετικών μητρώων.

Η αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας αποκτά ιδιαίτερη σημασία και λόγω του στεγαστικού προβλήματος. Μέρος των διαθέσιμων ακινήτων θα μπορούσε, υπό προϋποθέσεις, να χρησιμοποιηθεί για τη στέγαση γιατρών, εκπαιδευτικών και νοσηλευτών, για φοιτητική κατοικία ή για προγράμματα προσιτής μίσθωσης προς νέους και οικογένειες.

Απαραίτητη προϋπόθεση είναι να προηγηθεί ολοκληρωμένος τεχνικός και νομικός έλεγχος, ώστε να προσδιοριστούν η πραγματική κατάσταση κάθε ακινήτου, οι επιτρεπόμενες χρήσεις, οι πολεοδομικές δυνατότητες και το κόστος αξιοποίησής του.

Κρίσιμο βήμα αποτελεί, επομένως, η δημιουργία ενός ενιαίου λειτουργικού μητρώου δημόσιας ακίνητης περιουσίας, το οποίο θα συνδέει στοιχεία όπως Ε9, ΑΤΑΚ, τίτλους ιδιοκτησίας, ΚΑΕΚ, γεωχωρικά και τεχνικά χαρακτηριστικά, χρήσεις και μισθώσεις. Με αυτόν τον τρόπο θα μπορεί να αποτυπωθεί όχι μόνο πόσα ακίνητα διαθέτει το Δημόσιο, αλλά κυρίως ποια από αυτά μπορούν πράγματι να αξιοποιηθούν για την παραγωγή εσόδων, τη στέγαση και την ανάπτυξη κοινωνικών υποδομών.

Η ομάδα της BOXmind