29/07/2026

Η στεγαστική πίστη στην Ελλάδα παραμένει σε κρίσιμο σημείο, καθώς μετά την προσωρινή ανάκαμψη του 2025, που στηρίχθηκε κυρίως στο πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙ», οι αποπληρωμές στεγαστικών δανείων ξεπέρασαν εκ νέου τις νέες χορηγήσεις το πρώτο πεντάμηνο του 2026. Παρά τη μείωση των επιτοκίων και τον έντονο ανταγωνισμό των τραπεζών, η πρόσβαση των νοικοκυριών στη χρηματοδότηση εξακολουθεί να είναι η δυσκολότερη στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ η εκτίναξη των τιμών των ακινήτων και η περιορισμένη αύξηση των εισοδημάτων λειτουργούν αποτρεπτικά για την απόκτηση κατοικίας.

Η κρίση αυτή αντανακλάται και στη συνεχή υποχώρηση της ιδιοκατοίκησης, η οποία μειώθηκε από 77% το 2010 σε μόλις 69,4% το 2025, το χαμηλότερο ποσοστό των τελευταίων δεκαετιών. Παράλληλα, οι Έλληνες ενοικιαστές επιβαρύνονται με το υψηλότερο στεγαστικό κόστος στην Ευρώπη σε σχέση με το διαθέσιμο εισόδημά τους, γεγονός που εγκλωβίζει ολοένα και περισσότερα νοικοκυριά στην αγορά ενοικίασης. Καθοριστικό εμπόδιο αποτελεί η αδυναμία εξασφάλισης στεγαστικού δανείου. Οι τράπεζες χρηματοδοτούν έως το 80% της αξίας ενός ακινήτου, απαιτώντας σημαντική ίδια συμμετοχή και αυστηρά εισοδηματικά κριτήρια, καθώς η μηνιαία δόση δεν μπορεί να υπερβαίνει το 40% του καθαρού εισοδήματος. Έτσι, ακόμη και για την αγορά μιας μέσης κατοικίας απαιτούνται υψηλές αποταμιεύσεις και σταθερά εισοδήματα που πολλά νέα ζευγάρια αδυνατούν να εξασφαλίσουν.

Τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος αποτυπώνουν τη μακροχρόνια συρρίκνωση της στεγαστικής πίστης. Το υπόλοιπο των στεγαστικών δανείων μειώθηκε από 30,9 δισ. ευρώ το 2021 σε 26,5 δισ. ευρώ το 2024, ενώ μόνο το 2025 οι καθαρές ροές έγιναν θετικές κατά 177 εκατ. ευρώ χάρη στην κρατική επιδότηση. Ωστόσο, το πρώτο πεντάμηνο του 2026 επανήλθαν σε αρνητικό έδαφος (-22 εκατ. ευρώ), επιβεβαιώνοντας ότι η ανάκαμψη παραμένει εύθραυστη. Θετική εξέλιξη αποτελεί η σημαντική αποκλιμάκωση του κόστους δανεισμού. Το μέσο επιτόκιο νέων στεγαστικών δανείων μειώθηκε στο 3,59% το 2025, ενώ το συνολικό κόστος δανεισμού (ΣΕΠΕ) υποχώρησε στο 3,49% τον Μάιο του 2026. Τα ελληνικά στεγαστικά δάνεια εμφανίζουν πλέον χαμηλότερα επιτόκια από τον μέσο όρο της ευρωζώνης, γεγονός που αποδεικνύει την προσπάθεια των τραπεζών να τονώσουν τη ζήτηση.

Ωστόσο, τα προγράμματα «Σπίτι μου Ι» και «Σπίτι μου ΙΙ» ανέδειξαν και τις δομικές αδυναμίες της αγοράς κατοικίας. Περισσότερα από τα μισά νοικοκυριά που έλαβαν τραπεζική προέγκριση δεν κατάφεραν τελικά να βρουν κατάλληλο ακίνητο, καθώς η περιορισμένη προσφορά επιλέξιμων κατοικιών οδήγησε σε αυξήσεις των τιμών που έφθασαν ακόμη και το 30%. Επιπλέον, πολλά από τα διαθέσιμα ακίνητα απαιτούσαν εκτεταμένες ανακαινίσεις, αυξάνοντας περαιτέρω το πραγματικό κόστος αγοράς.

Η αγορά κατοικίας βρίσκεται σε αδιέξοδο, καθώς οι περισσότεροι ενοικιαστές αναζητούν απλώς άλλη ενοικιαζόμενη κατοικία αντί να επιδιώκουν την αγορά πρώτης κατοικίας, ενώ μόνο ένα πολύ μικρό ποσοστό ιδιοκτητών εξετάζει το ενδεχόμενο πώλησης. Η περιορισμένη προσφορά κατοικιών, οι υψηλές τιμές, η δυσκολία πρόσβασης σε τραπεζικό δανεισμό και η χαμηλή κινητικότητα των ιδιοκτητών συντηρούν έναν φαύλο κύκλο, που δυσχεραίνει την ανάκαμψη της στεγαστικής αγοράς και απομακρύνει την προοπτική ιδιοκατοίκησης για τη νέα γενιά.

Η ομάδα της ΒΟΧmind