19/05/2026

Το πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙ» εισέρχεται σε κρίσιμη καμπή, καθώς η κυβέρνηση επιχειρεί να αποτρέψει τον αποκλεισμό χιλιάδων δικαιούχων που κινδύνευαν να χάσουν την έγκριση των στεγαστικών τους δανείων λόγω των ασφυκτικών προθεσμιών του Ταμείου Ανάκαμψης. Μετά τις έντονες αντιδράσεις από τράπεζες, αγορά ακινήτων και πολίτες, τα υπουργεία Εθνικής Οικονομίας και Κοινωνικής Συνοχής ανακοίνωσαν νέα μεταβατική λύση, δίνοντας ουσιαστικά παράταση «διάσωσης» για τα εγκεκριμένα αλλά μη συμβασιοποιημένα δάνεια.

Η αρχική προθεσμία προέβλεπε ότι όλες οι συμβάσεις στεγαστικών δανείων θα έπρεπε να έχουν ολοκληρωθεί έως τις 2 Ιουνίου 2026. Ωστόσο, στην πράξη χιλιάδες δικαιούχοι, παρότι είχαν ήδη λάβει έγκριση χρηματοδότησης, δεν κατάφεραν να ολοκληρώσουν εγκαίρως τις απαιτούμενες διαδικασίες, όπως τεχνικούς και νομικούς ελέγχους, ηλεκτρονικές ταυτότητες ακινήτων, πολεοδομικές τακτοποιήσεις, συμβολαιογραφικές πράξεις και λοιπές γραφειοκρατικές εκκρεμότητες.

Το πρόβλημα αποδίδεται κυρίως στα αυστηρά χρονοδιαγράμματα του Ταμείου Ανάκαμψης, καθώς οι σχετικές προθεσμίες συνδέονται άμεσα με τα ορόσημα του σχεδίου «Ελλάδα 2.0» και τη διασφάλιση των ευρωπαϊκών πόρων. Σύμφωνα με τα συναρμόδια υπουργεία, οι προθεσμίες αυτές θεωρούνται απολύτως ανελαστικές και τυχόν καθυστερήσεις θα μπορούσαν να δημιουργήσουν ακόμη και κίνδυνο απώλειας χρηματοδότησης από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η κυβέρνηση ανακοίνωσε νέο μηχανισμό «γέφυρα», σύμφωνα με τον οποίο τα εγκεκριμένα στεγαστικά δάνεια που δεν θα προλάβουν να συμβασιοποιηθούν έως τις 2 Ιουνίου θα μπορούν τελικά να ολοκληρωθούν μέχρι τις 31 Αυγούστου 2026 μέσω πόρων της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας. Πρόκειται ουσιαστικά για μια δεύτερη ευκαιρία διάσωσης χιλιάδων φακέλων που κινδύνευαν να χαθούν αποκλειστικά λόγω των στενών προθεσμιών και της γραφειοκρατίας.

Η εξέλιξη αυτή επιχειρεί να εξισορροπήσει τις ευρωπαϊκές δεσμεύσεις της χώρας με την έντονη κοινωνική πίεση που έχει δημιουργηθεί γύρω από το πρόγραμμα. Το «Σπίτι μου ΙΙ» εξελίχθηκε σε ένα από τα πιο δημοφιλή στεγαστικά εργαλεία των τελευταίων ετών, καθώς η ζήτηση υπήρξε εξαιρετικά υψηλή. Μέχρι σήμερα έχουν εγκριθεί 14.157 στεγαστικά δάνεια συνολικού ύψους περίπου 1,7 δισ. ευρώ, ενώ η απορρόφηση των διαθέσιμων πόρων έχει ήδη φτάσει στο 88,7%.

Παρά τη μεγάλη ανταπόκριση, η πραγματικότητα της αγοράς ακινήτων παραμένει ιδιαίτερα δύσκολη. Η αυξημένη ζήτηση που δημιούργησε το πρόγραμμα οδήγησε σε σημαντική άνοδο των τιμών κατοικιών, ενώ παράλληλα περιορίστηκε η διαθεσιμότητα ακινήτων που πληρούν τα ηλικιακά, πολεοδομικά και τεχνικά κριτήρια του προγράμματος. Ως αποτέλεσμα, πολλοί ενδιαφερόμενοι βρέθηκαν αντιμέτωποι με υπερκοστολογημένα ακίνητα, συνεχείς καθυστερήσεις και μεγάλες δυσκολίες στην ολοκλήρωση των απαιτούμενων διαδικασιών.

Στην πράξη, το πρόγραμμα φαίνεται πλέον να δημιουργεί δύο διαφορετικές «ταχύτητες» δικαιούχων. Η πρώτη αφορά όσους έχουν σχεδόν ολοκληρώσει όλες τις διαδικασίες, διαθέτουν ακίνητο χωρίς σοβαρές νομικές ή πολεοδομικές εκκρεμότητες και βρίσκονται κοντά στην τελική συμβασιοποίηση. Αυτή η κατηγορία θεωρείται σχετικά ασφαλής, καθώς εκτιμάται ότι θα καταφέρει να ολοκληρώσει εγκαίρως τη διαδικασία χρηματοδότησης.

Η δεύτερη κατηγορία αφορά τους δανειολήπτες που, αν και έχουν εγκριθεί από τις τράπεζες, παραμένουν εγκλωβισμένοι στη γραφειοκρατία, στις καθυστερήσεις συμβολαιογράφων, στις πολεοδομικές τακτοποιήσεις ή σε ακίνητα που τελικά εμφανίζουν προβλήματα επιλεξιμότητας. Πρόκειται για τους δικαιούχους που κινδύνευσαν περισσότερο να μείνουν εκτός του προγράμματος μετά την προθεσμία της 2ας Ιουνίου και για τους οποίους δημιουργήθηκε η νέα παράταση έως τις 31 Αυγούστου.

Ωστόσο, παρά τη νέα «ανάσα» που δίνεται, στην αγορά εκφράζονται επιφυλάξεις για το κατά πόσο η παράταση θα αποδειχθεί επαρκής. Πολλοί εκτιμούν ότι αρκετοί φάκελοι δύσκολα θα μπορέσουν να ολοκληρωθούν ακόμη και μέχρι το τέλος Αυγούστου, ειδικά σε περιπτώσεις σύνθετων πολεοδομικών ή νομικών εκκρεμοτήτων.

Το μεγάλο στοίχημα πλέον για την κυβέρνηση είναι αν η νέα αυτή λύση θα καταφέρει να απορροφήσει την πίεση και να διασώσει τις εκκρεμείς εγκρίσεις ή αν το «Σπίτι μου ΙΙ» θα αφήσει τελικά πίσω του μια νέα γενιά «εγκλωβισμένων» δικαιούχων μέσα σε μια αγορά κατοικίας που συνεχίζει να χαρακτηρίζεται από υψηλές τιμές, περιορισμένη προσφορά και αυξημένη αβεβαιότητα.

Η ομάδα της ΒΟΧmind