10/09/2026

Σημαντικές αλλαγές στις διαθήκες, τις κληρονομιές και τα δικαιώματα των κληρονόμων φέρνει το νέο πλαίσιο για το κληρονομικό δίκαιο. Οι αλλαγές επηρεάζουν τόσο τη σύνταξη διαθήκης όσο και τη διαχείριση της κληρονομιαίας περιουσίας.

Στις διαθήκες απλοποιείται η διαδικασία της δημόσιας διαθήκης, ενώ για τη μυστική διαθήκη απαιτούνται δύο μάρτυρες. Οι ιδιόγραφες διαθήκες διατηρούνται, αλλά προβλέπονται αυστηρότεροι έλεγχοι. Παράλληλα, θεσπίζεται ειδική διαδικασία για άτομα με σοβαρή αναπηρία λόγου και δίνεται η δυνατότητα σύνταξης διαθήκης από την ηλικία των 16 ετών. Επιπλέον, τίθενται περιορισμοί στις διαθήκες υπέρ προσωπικού νοσοκομείων, οίκων ευγηρίας και ιδρυμάτων όπου περιθάλπεται ο διαθέτης.

Αλλαγές προβλέπονται και στην εξ αδιαθέτου διαδοχή. Όταν υπάρχει ένα παιδί, το ποσοστό του συζύγου αυξάνεται στο 1/3 της κληρονομιάς. Με περισσότερα παιδιά, το ποσοστό παραμένει στο 1/4. Εάν δεν υπάρχουν παιδιά, ενισχύονται σημαντικά τα δικαιώματα του συζύγου. Αντίστοιχη προστασία προβλέπεται για τα σύμφωνα συμβίωσης. Υπό προϋποθέσεις, αναγνωρίζονται επίσης κληρονομικά δικαιώματα σε σύντροφο ελεύθερης συμβίωσης.

Σημαντική αλλαγή αφορά και τη νόμιμη μοίρα. Οι δικαιούχοι δεν θα οδηγούνται υποχρεωτικά σε συγκυριότητα επί των ακινήτων. Αντίθετα, θα μπορούν να διεκδικούν τη μερίδα τους ως χρηματική απαίτηση.

Παράλληλα, ενισχύεται η προστασία των κληρονόμων από τα χρέη της κληρονομιάς. Με αυτόν τον τρόπο περιορίζεται ο κίνδυνος επιβάρυνσης της προσωπικής τους περιουσίας. Για την εκκαθάριση προβλέπεται ορισμός δικηγόρου από ειδικό κατάλογο του δικαστηρίου.

Το νέο πλαίσιο επιφέρει επίσης αλλαγές στον κύκλο των συγγενών που καλούνται στην κληρονομία. Παράλληλα, διευρύνει την προστασία της οικογενειακής στέγης και ενισχύει τα δικαιώματα των συντρόφων με σύμφωνο συμβίωσης.

Για όσους σχεδιάζουν τη μεταβίβαση της περιουσίας τους ή πρόκειται να αποδεχθούν κληρονομιά, χρειάζεται προσεκτικός έλεγχος πριν από οποιαδήποτε ενέργεια. Ο έλεγχος πρέπει να αφορά τα περιουσιακά στοιχεία, τις τυχόν οφειλές και τις επιπτώσεις των νέων κανόνων στα δικαιώματα των κληρονόμων.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν υπάρχουν ακίνητα, χρέη ή περισσότεροι δικαιούχοι. Η έγκαιρη νομική και φορολογική καθοδήγηση μπορεί να αποτρέψει μελλοντικές επιβαρύνσεις και κληρονομικές διαφορές.

Η ομάδα της BOXmind