18/08/2026

Στο επίκεντρο των φορολογικών ελέγχων μπορούν να βρεθούν οι καταθέσεις μετρητών σε τραπεζικούς λογαριασμούς, όταν δεν προκύπτει με σαφήνεια η προέλευση των χρημάτων από τα δηλωμένα εισοδήματα και τα οικονομικά στοιχεία του φορολογουμένου. Νέα απόφαση της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ) επαναφέρει στο προσκήνιο το ζήτημα, υπογραμμίζοντας ότι η απλή επίκληση παλαιών αποταμιεύσεων ή χρημάτων που φυλάσσονταν στο σπίτι δεν αρκεί για να δικαιολογήσει μια κατάθεση.

Η υπόθεση που εξέτασε η ΔΕΔ αφορούσε φορολογούμενο, στον τραπεζικό λογαριασμό του οποίου εντοπίστηκαν διαδοχικές καταθέσεις μετρητών. Ο ίδιος υποστήριξε ότι τα ποσά προέρχονταν από αποταμιεύσεις προηγούμενων ετών. Ωστόσο, από την αντιπαραβολή των δηλωμένων εισοδημάτων του με τις δαπάνες, τους φόρους που είχε καταβάλει και τα κεφάλαια που διατηρούσε ήδη στο τραπεζικό σύστημα, οι ελεγκτικές αρχές έκριναν ότι δεν υπήρχε επαρκές διαθέσιμο κεφάλαιο που να δικαιολογεί τις καταθέσεις. Ακολούθησε η επιβολή πρόσθετων φόρων και προστίμων.

Το κρίσιμο στοιχείο στους συγκεκριμένους ελέγχους είναι η δυνατότητα του φορολογουμένου να αποδείξει την πραγματική πηγή των χρημάτων. Σύμφωνα με τη φορολογική νομοθεσία, προσαύξηση περιουσίας της οποίας η προέλευση δεν μπορεί να τεκμηριωθεί μπορεί να χαρακτηριστεί ως εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα και να φορολογηθεί με συντελεστή 33%.

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται όταν ο φορολογούμενος επικαλείται «αποταμιεύσεις προηγούμενων ετών». Δεν αρκεί να δηλώσει ότι είχε συγκεντρώσει τα χρήματα στο παρελθόν, αλλά θα πρέπει να αποδεικνύεται ότι προέρχονται από εισοδήματα τα οποία είχαν ήδη φορολογηθεί ή είχαν νόμιμα απαλλαγεί από τη φορολογία και ότι, μετά την αφαίρεση δαπανών και λοιπών υποχρεώσεων, υπήρχε πράγματι διαθέσιμο κεφάλαιο.

Αντίστοιχη τεκμηρίωση απαιτείται στις περιπτώσεις ανάληψης και μεταγενέστερης επανακατάθεσης χρημάτων. Ο φορολογούμενος θα πρέπει να μπορεί να αποδείξει τη «διαδρομή» των κεφαλαίων και ότι τα χρήματα που αναλήφθηκαν δεν χρησιμοποιήθηκαν στο μεσοδιάστημα για την κάλυψη άλλων αγορών ή δαπανών.

Στο μικροσκόπιο της ΑΑΔΕ μπαίνουν κυρίως κινήσεις που παρουσιάζουν σημαντική απόκλιση από τα δηλωμένα εισοδήματα, δημιουργούν εικόνα αδικαιολόγητης αύξησης της περιουσίας ή αφορούν συστηματικές και υψηλές καταθέσεις μετρητών.

Ιδιαίτερη σημασία έχει ότι δεν υπάρχει συγκεκριμένο ποσό κατάθεσης κάτω από το οποίο ο φορολογούμενος είναι εξασφαλισμένος ότι δεν θα ελεγχθεί. Ακόμη και μικρότερα ποσά μπορούν να εξεταστούν, εφόσον, σε συνδυασμό με τα υπόλοιπα οικονομικά δεδομένα, δεν προκύπτει επαρκής δικαιολόγηση της προέλευσής τους.

Για τον λόγο αυτό, οι φορολογούμενοι καλούνται να διατηρούν τα παραστατικά που μπορούν να αποδείξουν την πηγή των κεφαλαίων, όπως συμβόλαια πώλησης ακινήτων ή άλλων περιουσιακών στοιχείων, δανειακές συμβάσεις, στοιχεία δωρεών και γονικών παροχών, καθώς και αποδεικτικά προηγούμενων τραπεζικών αναλήψεων.

Το μήνυμα που προκύπτει από την απόφαση της ΔΕΔ είναι σαφές: σε έναν φορολογικό έλεγχο δεν αρκεί η εξήγηση για το πού βρίσκονταν τα μετρητά, αλλά απαιτείται τεκμηριωμένη απόδειξη για το πώς αποκτήθηκαν. Η δυνατότητα σύνδεσης κάθε σημαντικής κατάθεσης με νόμιμη και αποδεδειγμένη πηγή εισοδήματος αποτελεί το βασικό «κλειδί» για την αποφυγή πρόσθετης φορολογίας και προστίμων.