23/07/2026

Την εκκίνηση της νέας προγραμματικής περιόδου του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης (ΕΠΑ) 2026-2030, μέσω του οποίου μπορούν να διατεθούν έως και 23 δισ. ευρώ για την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας, σηματοδότησε η χθεσινή επίσημη παρουσίαση του πενταετούς προγράμματος.

Ο προϋπολογισμός του ΕΠΑ 2026-2030, με βάση τις υφιστάμενες δεσμεύσεις πόρων, ανέρχεται στα 13,548 δισ. ευρώ, ωστόσο με τη δυνατότητα υπερδέσμευσης κατά 30% το συνολικό ποσό μπορεί να ανέλθει έως και τα 17,1 δισ. ευρώ. Εάν στα ποσά αυτά προστεθούν και μεταφερόμενα έργα, προϋπολογισμού 5,8 δισ. ευρώ, από το προηγούμενο ΕΠΑ 2021-2025, τότε ο προϋπολογισμός θα μπορούσε να ανέλθει έως και τα 23 δισ. ευρώ. Το ΕΠΑ 2026-2030 διαρθρώνεται σε 37 συνολικά προγράμματα, εκ των οποίων 20 τομεακά (ένα για κάθε υπουργείο), 13 περιφερειακά (ένα για κάθε περιφέρεια) και τέσσερα ειδικά, στα οποία εντάσσονται το πρόγραμμα φυσικών καταστροφών και το πρόγραμμα ΣΔΙΤ.

Ως προς την κατανομή του προϋπολογισμού, στα τομεακά προγράμματα αναλογούν 9,318 δισ. ευρώ (12,114 δισ. με την υπερδέσμευση), στα περιφερειακά 2,54 δισ. ευρώ (3,301 δισ. με υπερδέσμευση) και στα ειδικά προγράμματα 1,67 δισ. ευρώ (δεν προβλέπεται υπερδέσμευση), ενώ υπάρχει και ένα αποθεματικό ύψους 20 εκατ. ευρώ. Συνεπώς, ο πραγματικός προϋπολογισμός του ΕΠΑ 2026-2030 ανέρχεται στα 13,548 δισ. ευρώ και με υπερδέσμευση 17,105 δισ. ευρώ. Πάντως, στην κατανομή που παρουσιάστηκε στη χθεσινή πρώτη συνεδρίαση της Επιτροπής Παρακολούθησης, το συνολικό ποσό, με βάση την άθροιση σε κάθε πρόγραμμα, ανέρχεται στα 13,32 δισ. ευρώ, όπως αποτυπώνεται και στον σχετικό πίνακα. Όπως αναφέρεται αρμοδίως, οι προϋπολογισμοί ανά τομεακό και περιφερειακό πρόγραμμα που παρουσιάστηκαν στη χθεσινή επιτροπή είναι υπό διαβούλευση και θα οριστικοποιηθούν το επόμενο διάστημα. Κατά συνέπεια, η όποια απόκλιση είναι δικαιολογημένη.

Οι επτά στόχοι

Το ΕΠΑ 2026-2030 διαρθρώνεται σε επτά αναπτυξιακούς στόχους, εκ των οποίων οι έξι είναι θεματικοί και ο έβδομος υποστηρικτικός. Οι αναπτυξιακοί στόχοι αποτυπώνουν το σύνολο του φάσματος των δημόσιων αναπτυξιακών πολιτικών και εξειδικεύονται περαιτέρω σε ειδικούς στόχους, προτεραιότητες και άξονες.

Οι επτά στόχοι είναι οι εξής:

1. Κοινωνική συνοχή και ανάπτυξη, με ενδεικτικό πεδίο παρεμβάσεων τις κοινωνικές υποδομές, την υγεία, την παιδεία, τον αθλητισμό, τη στέγαση, την εδαφική συνοχή και το δημογραφικό.

2. Ανάπτυξη υποδομών και μεταφορών, με ενδεικτικό πεδίο παρεμβάσεων το οδικό, σιδηροδρομικό και λιμενικό δίκτυο, την αστική κινητικότητα και την οδική ασφάλεια.

3. Πολιτική προστασία και αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης, με ενδεικτικό πεδίο παρεμβάσεων τα αντιπλημμυρικά έργα, την πυροπροστασία, την έγκαιρη προειδοποίηση και την κλιματική προσαρμογή.

4. Καινοτομία, εξωστρέφεια και ανταγωνιστικότητα, με ενδεικτικό πεδίο παρεμβάσεων την έρευνα και καινοτομία, την επιχειρηματικότητα, τη βιομηχανία, τον πολιτισμό, τον τουρισμό, την αγροδιατροφή κ.ο.κ.

5. Ψηφιακός μετασχηματισμός και τεχνητή νοημοσύνη, με ενδεικτικό πεδίο παρεμβάσεων την ψηφιοποίηση διαδικασιών, τις ψηφιακές υποδομές και πλατφόρμες, καθώς και την αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης.

6. Πράσινη ανάπτυξη και πράσινος μετασχηματισμός, με ενδεικτικό πεδίο παρεμβάσεων τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, την κυκλική οικονομία, την ύδρευση/ αποχέτευση, τη διαχείριση υδάτων και αποβλήτων, τις αστικές αναπλάσεις κ.ο.κ.

7. Υποστήριξη προγραμμάτων (υποστηρικτικός άξονας), με ενδεικτικό πεδίο παρεμβάσεων τη διοικητική ικανότητα, την παρακολούθηση – αξιολόγηση και την τεχνική βοήθεια.

Κάθε τομεακό ή περιφερειακό πρόγραμμα επιλέγει, ανάλογα με τις αρμοδιότητες και τις τεκμηριωμένες ανάγκες του φορέα του, το υποσύνολο των προτεραιοτήτων που υπηρετεί, διατηρώντας πλήρη αντιστοίχιση με τους ανωτέρω αναπτυξιακούς στόχους, ώστε να διασφαλίζεται η αθροιστική αποτύπωση του αντικτύπου σε εθνικό επίπεδο.

Το μεγαλύτερο πρόγραμμα του ΕΠΑ 2026-2030 είναι το τομεακό πρόγραμμα του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, με προϋπολογισμό 2,577 δισ. ευρώ. Από πλευράς περιφερειακών προγραμμάτων, το μεγαλύτερο είναι το πρόγραμμα Αττικής, με προϋπολογισμό 445 εκατ. ευρώ.

«Ανάπτυξη σε κάθε γωνιά»

Μιλώντας στην παρουσίαση του ΕΠΑ, στο Ωδείο Αθηνών, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης σημείωσε: «Εν όψει του προεκλογικού μας προγράμματος, που θα αρχίσει να ξεδιπλώνεται από τη ΔΕΘ με ορίζοντα τις εκλογές του 2027, οφείλουμε όλοι μαζί να δουλέψουμε και να θέσουμε ψηλά τον πήχη των προσδοκιών». Όπως τόνισε «μιλάμε για πόρους περίπου 23 δισ. ευρώ, τους οποίους δεν θα μπορούσαμε να διαθέσουμε αν δεν ήταν απόρροια μιας επιτυχημένης διαχείρισης». Παράλληλα, ο πρωθυπουργός επεσήμανε ότι η ανάπτυξη πρέπει να φτάσει σε κάθε γωνιά της πατρίδας.

Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, χαρακτήρισε το ΕΠΑ ως απόδειξη της προόδου της ελληνικής οικονομίας, σημειώνοντας ότι η χώρα αναπτύσσεται ταχύτερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, με τις επενδύσεις να αυξάνονται κατά 12,1% το πρώτο τρίμηνο του έτους και την ανεργία να υποχωρεί κοντά στο 8%. «Μια οικονομία που γίνεται ισχυρότερη μπορεί να επενδύει περισσότερο και μια χώρα που επενδύει περισσότερο δημιουργεί τις προϋποθέσεις για να γίνει ακόμη ισχυρότερη», σημείωσε.

Από την πλευρά του ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Νίκος Παπαθανάσης, σημείωσε ότι «το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2026-2030 είναι η έμπρακτη απόδειξη ότι η χώρα μας μπορεί να σχεδιάζει με αυτοπεποίθηση, να εξασφαλίζει τους αναγκαίους πόρους και, κυρίως, να επιστρέφει αυτούς τους πόρους σε στήριξη της κοινωνίας και της οικονομίας. Ανέρχεται σε 17,1 δισ. ευρώ, στα οποία προστίθενται 5,8 δισ. για την ολοκλήρωση υποχρεώσεων της προηγούμενης προγραμματικής περιόδου. Συνολικά, κινητοποιούνται 23 δισ. ευρώ εθνικών πόρων, δηλαδή περίπου διπλάσιοι πόροι από την περίοδο 2021-2025».

Πηγή: Ζησίμος, Σταμάτης. «Πόροι έως και 23 δισ. από το ΕΠΑ 2026-2030». Η Ναυτεμπορική, 22 Ιουλίου 2026.