16/10/2026

Σημαντική δικαστική προστασία για φορολογούμενους που κινδυνεύουν να χάσουν τη μοναδική κατοικία τους δημιουργεί η απόφαση 1404/2026 του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ), θέτοντας αυστηρότερες προϋποθέσεις στις κατασχέσεις ακινήτων για ληξιπρόθεσμες οφειλές προς το Δημόσιο.

Σύμφωνα με το σκεπτικό του ΣτΕ, η οικογενειακή στέγη δεν μπορεί να αποτελεί την πρώτη επιλογή των εισπρακτικών υπηρεσιών όταν υπάρχουν άλλα, ηπιότερα μέσα για την ικανοποίηση της απαίτησης. Πριν προχωρήσει στην κατάσχεση ακινήτου που αποδεδειγμένα αποτελεί τη μοναδική κατοικία του οφειλέτη και της οικογένειάς του, η φορολογική διοίκηση οφείλει να εξετάσει εάν υπάρχουν άλλα κατάλληλα περιουσιακά στοιχεία.

Εφόσον δεν πραγματοποιηθεί η απαιτούμενη έρευνα ή δεν τεκμηριωθεί ότι αποκλείονται εναλλακτικές λύσεις είσπραξης, η κατάσχεση μπορεί να κριθεί παράνομη.

Η απόφαση εκδόθηκε με αφορμή υπόθεση πλειστηριασμού μεζονέτας στο Μοσχάτο για ληξιπρόθεσμες φορολογικές οφειλές ύψους 142.917 ευρώ και αφορά την εφαρμογή του Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων (ΚΕΔΕ).

Για τους οφειλέτες, η απόφαση ενισχύει τη δυνατότητα δικαστικής αμφισβήτησης της κατάσχεσης, εφόσον η ΑΑΔΕ δεν έχει εξετάσει επαρκώς την ύπαρξη άλλης περιουσίας. Παράλληλα, μπορούν να επικαλεστούν την αρχή της αναλογικότητας, υποστηρίζοντας ότι η απώλεια της οικογενειακής στέγης αποτελεί υπέρμετρο μέτρο είσπραξης.

Η σχετική πλημμέλεια μπορεί, υπό τις νόμιμες δικονομικές προϋποθέσεις, να προβληθεί ακόμη και για πρώτη φορά με ανακοπή κατά του προγράμματος πλειστηριασμού. Εάν η ανακοπή γίνει δεκτή, ακυρώνεται το πρόγραμμα πλειστηριασμού και καθίσταται ανενεργή η προηγούμενη έκθεση κατάσχεσης.

Η απόφαση δεν θεσπίζει γενική απαγόρευση κατασχέσεων πρώτης κατοικίας, ούτε διαγράφει φορολογικές οφειλές ή αναστέλλει αυτόματα τους πλειστηριασμούς. Εάν αποδειχθεί ότι δεν υπάρχουν άλλα κατάλληλα περιουσιακά στοιχεία και έχουν εξαντληθεί οι ηπιότερες δυνατότητες είσπραξης, η κατάσχεση μπορεί να παραμένει νόμιμη.

Η νέα νομολογιακή εξέλιξη ενισχύει την προστασία της οικογενειακής στέγης, υποχρεώνοντας τη φορολογική διοίκηση να τεκμηριώνει την αναγκαιότητα και την αναλογικότητα των μέτρων αναγκαστικής είσπραξης.

Η ομάδα της BOXmind