23/06/2026

Παρά τη σημαντική εξυγίανση του ελληνικού τραπεζικού συστήματος και τη μείωση του δείκτη μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων σε επίπεδα κάτω του 3%, το πρόβλημα του ιδιωτικού χρέους εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για την ελληνική οικονομία.

Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, τα κόκκινα δάνεια που παραμένουν στους ισολογισμούς των τραπεζών περιορίζονται πλέον στα 5,7 δισ. ευρώ, ποσό που θεωρείται διαχειρίσιμο. Ωστόσο, το πραγματικό μέγεθος του προβλήματος βρίσκεται στα περίπου 80 δισ. ευρώ δανείων που έχουν μεταφερθεί εκτός τραπεζικών ισολογισμών και τελούν υπό τη διαχείριση εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων (servicers).

Τα τελευταία χρόνια καταγράφεται πρόοδος στις ρυθμίσεις ιδιωτικών χρεών. Μόνο κατά την περίοδο 2023-2025 πραγματοποιήθηκαν αναδιαρθρώσεις δανείων συνολικού ύψους περίπου 20 δισ. ευρώ, εκ των οποίων τα 16 δισ. ευρώ αφορούσαν δάνεια που βρίσκονται στα χαρτοφυλάκια των servicers.

Παρά την πρόοδο αυτή, η κυβέρνηση εκτιμά ότι απαιτούνται ακόμη ταχύτερες παρεμβάσεις, ώστε μεγαλύτερος αριθμός δανειοληπτών να επανέλθει σε καθεστώς κανονικής εξυπηρέτησης των υποχρεώσεών του και να αποκτήσει ξανά πρόσβαση στο τραπεζικό σύστημα. Στο πλαίσιο αυτό προωθούνται νέες θεσμικές παρεμβάσεις για τη διαχείριση του ιδιωτικού χρέους.

Κεντρική θέση κατέχει η ενεργοποίηση του Φορέα Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων, ενός μηχανισμού που απευθύνεται σε ευάλωτα νοικοκυριά τα οποία κινδυνεύουν να χάσουν την κύρια κατοικία τους. Μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας υποβολής δεσμευτικών προσφορών και την ανάδειξη προσωρινού αναδόχου, η κυβέρνηση εκτιμά ότι ο φορέας θα τεθεί σε πλήρη λειτουργία το φθινόπωρο. Μέσω του νέου σχήματος, περίπου 20.000 ευάλωτα νοικοκυριά θα μπορούν να παραμείνουν στην κατοικία τους για διάστημα έως 12 ετών καταβάλλοντας χαμηλό ενοίκιο, το οποίο θα επιδοτείται από το κράτος έως και 210 ευρώ μηνιαίως. Παράλληλα, θα διατηρούν δικαίωμα επαναγοράς του ακινήτου τους σε μεταγενέστερο χρόνο, δημιουργώντας ένα δίχτυ προστασίας για όσους αντιμετωπίζουν σοβαρές οικονομικές δυσκολίες.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στην αντιμετώπιση του προβλήματος των στεγαστικών δανείων σε ελβετικό φράγκο, που απασχολεί χιλιάδες νοικοκυριά εδώ και περίπου 16 χρόνια. Η κυβέρνηση παρατείνει έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2026 τη δυνατότητα υπαγωγής στη νέα ρύθμιση, η οποία προβλέπει μετατροπή των δανείων σε ευρώ με σημαντικά ευνοϊκότερη ισοτιμία, βελτιωμένη κατά 15% έως 50% σε σχέση με τα σημερινά επίπεδα. Επιπλέον, παρέχεται σταθερό επιτόκιο μεταξύ 2,30% και 2,90%, καθώς και δυνατότητα επιμήκυνσης της διάρκειας αποπληρωμής έως πέντε έτη.

Παράλληλα, σημαντικές βελτιώσεις εισάγονται στον εξωδικαστικό μηχανισμό ρύθμισης οφειλών, με στόχο να αυξηθεί ο αριθμός των πολιτών που μπορούν να αξιοποιήσουν το εργαλείο:

▪ Το ελάχιστο ύψος οφειλής για την υποβολή αίτησης μειώνεται από 10.000 ευρώ σε 5.000 ευρώ, διευρύνοντας σημαντικά τον κύκλο των δικαιούχων.

▪ Επιπλέον, για πρώτη φορά δίνεται η δυνατότητα προστασίας της κύριας κατοικίας μέσω της αξιοποίησης ή ρευστοποίησης άλλων ακινήτων που διαθέτει ο οφειλέτης, ώστε να μειωθεί το συνολικό ύψος της οφειλής, να επιτευχθεί μεγαλύτερο «κούρεμα» χρέους και ταυτόχρονα να διασωθεί η πρώτη κατοικία.

Το νομοσχέδιο περιλαμβάνει επίσης παρεμβάσεις για όσους έχουν ληξιπρόθεσμες οφειλές προς το Δημόσιο, ως εξής:

▪ Προβλέπεται η δυνατότητα εξόφλησης παλαιών χρεών που δεν είχαν ρυθμιστεί έως το τέλος του 2023 σε έως και 72 μηνιαίες δόσεις, παρέχοντας μεγαλύτερη ευελιξία στους οφειλέτες.

▪ Παράλληλα, αυξάνεται το ακατάσχετο όριο στον δηλωμένο τραπεζικό λογαριασμό από 1.250 ευρώ σε 1.600 ευρώ, ενισχύοντας την προστασία των εισοδημάτων.

▪ Επιπλέον, θεσπίζεται για πρώτη φορά η δυνατότητα άρσης κατάσχεσης τραπεζικού λογαριασμού εφόσον ο οφειλέτης εξοφλήσει το 25% της οφειλής του και ταυτόχρονα ρυθμίσει τις υπόλοιπες ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις του προς τη φορολογική διοίκηση.

Οι νέες παρεμβάσεις συνθέτουν ένα ευρύτερο σχέδιο διαχείρισης του ιδιωτικού χρέους, με στόχο όχι μόνο τη διευκόλυνση των οφειλετών αλλά και την οριστική αντιμετώπιση ενός προβλήματος που εξακολουθεί να δεσμεύει σημαντικούς οικονομικούς πόρους και να περιορίζει την πρόσβαση χιλιάδων νοικοκυριών και επιχειρήσεων στη χρηματοδότηση και την οικονομική ανάπτυξη.