07/09/2026

Η τεκμαρτή φορολόγηση των ελεύθερων επαγγελματιών εφαρμόστηκε με στόχο τον περιορισμό της φοροδιαφυγής και την αντιμετώπιση του φαινομένου χιλιάδων επαγγελματιών που δήλωναν επί σειρά ετών εισοδήματα χαμηλότερα ακόμη και από εκείνα ενός εργαζομένου με τον κατώτατο μισθό. Παρότι το νέο σύστημα ενίσχυσε τα φορολογικά έσοδα, δεν φαίνεται να οδήγησε στην αναμενόμενη αύξηση των δηλωθέντων εισοδημάτων.

Βασική αδυναμία του συστήματος είναι ότι λειτουργεί κυρίως ως μηχανισμός ελάχιστης φορολόγησης, χωρίς να δημιουργεί επαρκή κίνητρα για τη δήλωση υψηλότερων πραγματικών κερδών. Χαρακτηριστικό είναι ότι, παρά την αύξηση του δηλωμένου τζίρου την τελευταία διετία, τα εμφανιζόμενα κέρδη παρέμειναν σε παρόμοια επίπεδα, καθώς αυξήθηκαν παράλληλα και οι δηλωθείσες επαγγελματικές δαπάνες.

Προβληματική θεωρείται, επίσης, η σύνδεση της πρόσληψης εργαζομένων με την αύξηση του τεκμαρτού εισοδήματος. Στην πράξη, ένας επαγγελματίας που δημιουργεί μια νέα θέση εργασίας μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπος με υψηλότερο τεκμαρτό κέρδος και, κατ’ επέκταση, μεγαλύτερη φορολογική επιβάρυνση.

Στο πλαίσιο αυτό, προτείνεται η τεκμαρτή φορολόγηση να αποκτήσει περισσότερο μεταβατικό χαρακτήρα και να λειτουργήσει ως εργαλείο φορολογικής συμμόρφωσης. Μεταξύ των αλλαγών που θα μπορούσαν να εξεταστούν είναι η κατάργηση της προσαύξησης του τεκμηρίου λόγω πρόσληψης εργαζομένου, καθώς και η παροχή φορολογικής έκπτωσης σε επαγγελματίες που αυξάνουν σταθερά τα δηλωμένα κέρδη τους και συμμορφώνονται με τις ηλεκτρονικές εφαρμογές της φορολογικής διοίκησης.

Παράλληλα, η περαιτέρω ανάπτυξη των ψηφιακών ελέγχων και των διασταυρώσεων της ΑΑΔΕ θα μπορούσε να επιτρέψει πιο στοχευμένη αντιμετώπιση των φορολογουμένων, περιορίζοντας σταδιακά την ανάγκη για οριζόντια τεκμήρια.

Στόχος θα πρέπει να είναι ένα σύστημα που θα συνεχίζει να αντιμετωπίζει τη φοροδιαφυγή, αλλά ταυτόχρονα θα επιβραβεύει τη φορολογική συνέπεια, τη δήλωση πραγματικών εισοδημάτων και τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας.