04/05/2026

Η κυβέρνηση προχωρά στην εφαρμογή ενός νέου, πιο ευέλικτου πλαισίου για τη διαχείριση κατασχεμένων ακινήτων, επιδιώκοντας να αντιμετωπίσει το χρόνιο πρόβλημα της συσσώρευσης ανείσπρακτων οφειλών προς το Δημόσιο. Με τη νέα ρύθμιση, οι οφειλέτες αποκτούν τη δυνατότητα να αξιοποιήσουν την ακίνητη περιουσία τους και να εξοφλήσουν τα χρέη τους με βάση την πραγματική οικονομική τους δυνατότητα, αντί να παραμένουν εγκλωβισμένοι σε αδιέξοδες καταστάσεις.

Κεντρικό στοιχείο του μέτρου αποτελεί η δυνατότητα άρσης της κατάσχεσης ακινήτου κατόπιν αίτησης του οφειλέτη, ώστε να προχωρήσει η πώλησή του. Σε αντίθεση με το προηγούμενο καθεστώς, όπου απαιτούνταν η απόδοση ολόκληρου του τιμήματος στο Δημόσιο, πλέον προβλέπεται η παρακράτηση μόνο μέρους του ποσού. Το ποσοστό αυτό καθορίζεται με βάση τη φορολογική συμπεριφορά του οφειλέτη και την πιθανότητα είσπραξης της υπόλοιπης οφειλής, με ελάχιστο όριο το 25%, και αποδίδεται απευθείας στην Εφορία μέσω του συμβολαιογράφου.

Εκτιμάται ότι θα αρθεί το πρόβλημα για σημαντικό αριθμό ακινήτων που παραμένουν δεσμευμένα ακόμη και για πάνω από 15 χρόνια, χωρίς να αποφέρουν έσοδα στο Δημόσιο. Μέχρι σήμερα, το κράτος ανέμενε την εκκίνηση πλειστηριασμών από τρίτους, αποφεύγοντας το κόστος των δικαστικών διαδικασιών, ωστόσο η πρακτική αυτή οδηγούσε σε διόγκωση των χρεών και επιδείνωση της θέσης των οφειλετών.

Το νέο πλαίσιο θέτει συγκεκριμένες προϋποθέσεις για την αποδέσμευση των ακινήτων. Ο οφειλέτης θα πρέπει να είναι φορολογικά ενήμερος ή να πληροί τα κριτήρια για σχετική βεβαίωση, ενώ το τίμημα πώλησης δεν μπορεί να υπολείπεται της εμπορικής αξίας του ακινήτου κατά τον χρόνο επιβολής της κατάσχεσης. Σε περιπτώσεις όπου η αντικειμενική αξία είναι υψηλότερη, λαμβάνεται υπόψη αυτή. Για παλαιές κατασχέσεις άνω της πενταετίας απαιτείται νέα εκτίμηση από πιστοποιημένο εκτιμητή, ώστε να προσδιοριστεί η τρέχουσα αξία.

Παράλληλα, διασφαλίζεται η καθαρότητα της μεταβίβασης, καθώς δεν πρέπει να υπάρχουν άλλα βάρη ή εμπράγματα δικαιώματα τρίτων επί του ακινήτου, εκτός εάν οι οφειλές έχουν ήδη καλυφθεί μέσω εγγυήσεων. Σε περιπτώσεις όπου το ποσό που πρέπει να παρακρατηθεί υπερβαίνει το τίμημα της πώλησης, αποδίδεται ολόκληρο το ποσό και αίρεται η κατάσχεση για το συγκεκριμένο ακίνητο.

Ιδιαίτερη σημασία έχει και η πρόβλεψη για την εξόφληση φόρου κληρονομιάς μέσω της πώλησης του ίδιου του ακινήτου. Μέχρι σήμερα, πολλοί κληρονόμοι αδυνατούσαν να αξιοποιήσουν την περιουσία τους λόγω έλλειψης ρευστότητας. Πλέον, ο φόρος θα παρακρατείται απευθείας από το τίμημα, διευκολύνοντας την ολοκλήρωση των συναλλαγών και συνεπώς ενισχύοντας τα δημόσια έσοδα. Τέλος, το νέο καθεστώς μειώνει τη γραφειοκρατία και το κόστος μεταβιβάσεων, καταργώντας την υποχρέωση σύνταξης τοπογραφικού διαγράμματος για ορισμένες κατηγορίες ακινήτων εντός σχεδίου, όπου τα στοιχεία αντλούνται από το Κτηματολόγιο και την ηλεκτρονική ταυτότητα κτιρίου.