06/10/2026

Σημαντικά νέα δεδομένα για παλαιές φορολογικές υποθέσεις δημιουργεί η απόφαση 1246/2026 του Συμβουλίου της Επικρατείας, η οποία μπορεί, υπό προϋποθέσεις, να οδηγήσει σε ακύρωση καταλογισμών ή ακόμη και σε επιστροφή φόρων και προστίμων. Η απόφαση αφορά κυρίως υποθέσεις φοροδιαφυγής της περιόδου 2012–2017.

Το ΣτΕ έκρινε αντισυνταγματικές δύο κρίσιμες ρυθμίσεις που επέτρεπαν την παράταση του χρόνου παραγραφής. Ειδικότερα, έκρινε ότι η 20ετής παραγραφή του δικαιώματος του Δημοσίου να επιβάλλει φορολογικές επιβαρύνσεις λόγω φοροδιαφυγής αντίκειται στην αρχή της αναλογικότητας. Παράλληλα, κρίθηκε αντισυνταγματική η διάταξη που προέβλεπε, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, δεκαετή αντί πενταετούς παραγραφή για υποθέσεις ποινικά κολάσιμης φοροδιαφυγής των ετών 2012–2017. Στις περιπτώσεις που εμπίπτουν στο σκεπτικό της απόφασης εφαρμόζεται, συνεπώς, η πενταετής παραγραφή.

Η απόφαση, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι κάθε φορολογική οφειλή ηλικίας άνω των πέντε ετών παραγράφεται. Αφορά το χρονικό διάστημα εντός του οποίου το Δημόσιο έχει το δικαίωμα να εκδώσει πράξη καταλογισμού φόρου ή προστίμου. Διαφορετικοί κανόνες ισχύουν για την είσπραξη οφειλών που έχουν ήδη βεβαιωθεί νόμιμα.

Οι οικονομικές συνέπειες ενδέχεται να είναι σημαντικές. Από δημοσιευμένες αποφάσεις της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών προκύπτουν καταλογισμοί άνω των 27,4 εκατ. ευρώ για υποθέσεις της περιόδου 2012–2017, στις οποίες οι φορολογούμενοι είχαν επικαλεστεί την πενταετή παραγραφή. Το πραγματικό ύψος των υποθέσεων που ενδέχεται να επηρεάζονται μπορεί να είναι μεγαλύτερο, καθώς δεν υπάρχουν ακόμη διαθέσιμα στοιχεία για το σύνολο των εκκρεμών διαφορών.

Οι παλαιοί καταλογισμοί, πάντως, δεν ακυρώνονται αυτομάτως. Κάθε υπόθεση πρέπει να εξετάζεται ξεχωριστά, ανάλογα με το πότε έληγε η κανονική περίοδος παραγραφής, πότε εκδόθηκε η πράξη καταλογισμού, ποια διάταξη εφαρμόστηκε και εάν συντρέχει άλλη νόμιμη αιτία παράτασης. Σημαντικό είναι επίσης το στάδιο στο οποίο βρίσκεται η υπόθεση, καθώς και εάν εκκρεμεί ενώπιον των δικαστηρίων ή έχει ήδη οριστικοποιηθεί.

Ιδιαίτερη σημασία αποκτά και η Επιτροπή Εξώδικης Επίλυσης Φορολογικών Διαφορών. Φορολογούμενοι που έχουν ήδη προσβάλει δικαστικά έναν καταλογισμό ως παραγεγραμμένο και των οποίων η υπόθεση παραμένει εκκρεμής μπορούν, εφόσον πληρούν τις νόμιμες προϋποθέσεις, να ζητήσουν εξώδικη επίλυση, επικαλούμενοι και τη νέα νομολογία του ΣτΕ.

Παράλληλα, με τον N. 5313/2026 έχει παραταθεί έως τις 30 Ιουνίου 2027 η δυνατότητα ηλεκτρονικής υποβολής αιτήσεων στην Επιτροπή για συγκεκριμένες εκκρεμείς υποθέσεις. Υπό προϋποθέσεις, προβλέπεται επίσης η δυνατότητα νέας αίτησης σε παλαιότερες υποθέσεις, όταν έχουν προκύψει νέα στοιχεία ή νέα νομολογία. Η απόφαση 1246/2026 αποκτά, επομένως, ιδιαίτερη σημασία για υποθέσεις στις οποίες βασικό ζήτημα ήταν η παράταση της παραγραφής λόγω φοροδιαφυγής.

Εφόσον διαπιστωθεί ότι ο καταλογισμός πραγματοποιήθηκε μετά την παρέλευση του χρόνου παραγραφής και δεν υπάρχει άλλη νόμιμη βάση που να τον διατηρεί, μπορεί να προκύψει ακόμη και μηδενισμός της φορολογικής επιβάρυνσης. Εάν έχουν ήδη καταβληθεί ποσά, ενδέχεται να καταστούν επιστρεπτέα, αφού προηγηθεί τυχόν συμψηφισμός με άλλες οφειλές του φορολογουμένου.

Η απόφαση του ΣτΕ, επομένως, δεν οδηγεί σε γενική παραγραφή όλων των παλαιών φορολογικών χρεών. Δημιουργεί, όμως, νέα δεδομένα για συγκεκριμένες υποθέσεις στις οποίες ο χρόνος καταλογισμού είχε παραταθεί στα 10 ή 20 έτη λόγω φοροδιαφυγής και ανοίγει τον δρόμο για την επανεξέταση σημαντικών φορολογικών διαφορών.