04/05/2023

Η κάλυψη του παραγωγικού κενού των περίπου 100 δισ. ευρώ που δημιούργησε η πολυετής οικονομική κρίση με παραγωγικές επενδύσεις είναι το στοίχημα που βάζει το οικονομικό επιτελείο, μέσα από το νέο πρόγραμμα σταθερότητας 2024-2026.

Οι προβλέψεις για την τετραετία θέλουν τη συνέχιση της ανοδικής πορείας που είχαν οι επενδύσεις από το 2019 τουλάχιστον ως το 2026. Από αύξηση 11,7% που είχαν το 2022, φέτος η αύξηση αναμένεται να φτάσει το 13,7%. Τα επόμενα χρόνια οι επενδύσεις θα συνεχίσουν να έχουν ανοδική πορεία καταγράφοντας αυξήσεις 9,7%, 10,7% και 7,2% αντίστοιχα για το 2024 2025 και το 2026. 

Είναι σαφές ότι “καταλύτης” στην όλη προσπάθεια είναι τα κονδύλια ύψους 37 δισ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης και σταδιακά τα κονδύλια του ΕΣΠΑ, αφού τις δημόσιες επενδύσεις θα πρωταγωνιστούν με αύξηση 9,9% το 2024 και 9,7% το 2025 για να δώσουν στην συνέχεια τη σκυτάλη στις ιδιωτικές επενδύσεις. 

Ως γνωστό οι επενδύσεις από το ΤΑΑ θα είναι παραγωγικές, αφού αναμένεται να δημιουργήσουν 200.000 νέες θέσεις εργασίας και είναι δυνατό να αυξήσουν το ΑΕΠ της χώρας κατά 35% μέχρι και το 2030. Πολλές από αυτές θα είναι συνολικά νέες επενδύσεις (greenfield investments) κάτι που έλειπε τα προηγούμενα χρόνια παρά την ποσοτική και ποιοτική τους αύξηση. Τούτο παρά το γεγονός ότι τέτοιου είδους επενδύσεις έχουν καθοριστική σημασία προκειμένου να αυξηθούν τα διαθέσιμα κεφάλαια για επενδύσεις στην οικονομία και θα μπορούσαν να προσελκύσουν πρόσθετες ιδιωτικές και ξένες επενδύσεις ενισχύοντας τη δυναμική της ανάπτυξης.

Τι επενδύσεις είχαμε ως τώρα 

Με βάση τα στοιχεία του ισοζυγίου πληρωμών για το διάστημα από το 2003 έως και το 2021, οι ΞΑΕ κατευθύνονται κυρίως σε αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου και εξαγορές και δευτερευόντως σε επενδύσεις σε ακίνητα. Συγκεκριμένα, το 2021 όταν οι ΞΑΕ έφτασαν στα 5,5 δισ. ευρώ, περίπου 1,8 δισ. διατέθηκαν για αγορές μετοχών ελληνικών εταιριών, 1 δισ. ευρώ ακίνητα, 400 εκατ. ευρώ για εξαγορές και συγχωνεύσεις, 1 δισ. εταιρικά ομόλογα και 1 δισ. επανεπενδύσεις κερδών αλλοδαπών εταιριών που δραστηριοποιούνται ήδη στην Ελλάδα.

Το 2022 οι ΞΑΕ άγγιξαν τα 8 δισ. ευρώ. Από αυτά, 2 δισ. διατέθηκαν για συμμετοχή σε αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου ελληνικών εταιρειών, 2,4 δισ. ευρώ σε συγχωνεύσεις και εξαγορές εταιρειών, 2,5 δισ. ευρώ σε αγορές ακινήτων, 1 δισ. ευρώ επανεπένδυση κερδών και περίπου 100 εκατ. ευρώ σε εταιρικά ομόλογα. 

Κόντρα στο ρεύμα στις ΑΞΕ το 2022 

Εξίσου σημαντικό είναι και το γεγονός και οι άμεσες ξένες επενδύσεις αυξάνουν χρόνο με τον χρόνο το ποσοστό τους στο σύνολο των ετήσιων επενδύσεων. Με βάση τα στοιχεία που δημοσίευσε ο ΟΟΣΑ, η Ελλάδα δείχνει να αυξάνει το κύρος της ως επενδυτικός προορισμός, προσελκύοντας όλο και περισσότερες άμεσες ξένες επενδύσεις και το 2022, μια χρονιά κατά την οποία οι επενδύσεις λόγω των αυξήσεων των επιτοκίων από την κεντρικές τράπεζες είχαν επιβράδυνση.

Η αναστροφή της στασιμότητας των ΑΞΕ τα τελευταία τέσσερα χρόνια είναι κάτι παραπάνω από φανερή. Με βάση τα στοιχεία του διεθνούς οργανισμού οι άμεσες ξένες επενδύσεις προς την χώρα μας από τα 4 δισ. ευρώ που ήταν το 2018, αυξήθηκαν στα 5,5 δισ. ευρώ το 2019. Το 2020 οι ΑΞΕ είχαν αναμενόμενη κάμψη στα 3 δισ. ευρώ, λόγω της κρίσης που προκάλεσε η πανδημία του κορονοϊού. Το 2021, εκτοξεύτηκαν στα 6,33 δισ. ευρώ ενώ το 2022 έφτασαν στα 7,6 δισ. ευρώ. Αντίστοιχο δυναμισμό -αν και με μικρότερα ποσά- είχαν και οι εκροές επενδύσεων. Από τα 642 εκατ. ευρώ που ήταν το 2019, μειώθηκαν στα 550 εκ ευρώ το 2020 και στη συνέχεια αυξήθηκαν στα 1,1 δισ. ευρώ το 2021 και τα 2,8 δισ. ευρώ το 2022.

Η ποσοστιαία αύξηση είναι μεγάλη αφού φτάνει το 45% από το 2019 στο 2022. Οφείλεται όμως κυρίως στην πολύ χαμηλή βάση σε ό,τι αφορά τα ποσά των ΑΞΕ τα προηγούμενα χρόνια. Σε απόλυτους αριθμούς οι συνολικές επενδύσεις (δημόσιες και ιδιωτικές) στην Ελλάδα έφτασαν το 11% του ΑΕΠ ενώ στο μέσο ευρωπαϊκό όρο είναι στο 24% Σε κάθε περίπτωση όμως οι επενδύσεις βρίσκονται στη σωστή κατεύθυνση.

ΠΗΓΗ: CAPITAL