18/03/2026

Νέα διάταξη νομοσχεδίου που προωθείται για ένα «πιο φιλικό κράτος προς τον πολίτη» δίνει τη δυνατότητα μεταβίβασης ακινήτων ακόμη και όταν οι ιδιοκτήτες έχουν ληξιπρόθεσμες οφειλές προς το Δημόσιο ή εκκρεμεί η καταβολή φόρου κληρονομιάς. Στο πλαίσιο αυτό, η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) θα μπορεί να προχωρά στην άρση κατάσχεσης ακινήτου προκειμένου να πραγματοποιηθεί η πώλησή του, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις και με ταυτόχρονη διασφάλιση της είσπραξης μέρους των οφειλών.

Σύμφωνα με τη ρύθμιση, εφόσον ο ιδιοκτήτης επιθυμεί να μεταβιβάσει ακίνητο στο οποίο έχει επιβληθεί κατάσχεση λόγω χρεών, θα μπορεί να ζητήσει την άρση της κατάσχεσης. Η μεταβίβαση θα επιτρέπεται μόνο εφόσον μέρος του τιμήματος της πώλησης παρακρατηθεί για την αποπληρωμή των οφειλών προς το Δημόσιο. Το ποσό που θα καταλήγει στο Δημόσιο δεν μπορεί να είναι μικρότερο από το 25% του υπολοίπου της οφειλής για την οποία επιβλήθηκε η κατάσχεση. Η παρακράτηση θα πραγματοποιείται από τον συμβολαιογράφο κατά την ολοκλήρωση της συναλλαγής.

Η άρση της κατάσχεσης θα πραγματοποιείται κατόπιν αίτησης του οφειλέτη και μόνο εφόσον πληρούνται συγκεκριμένα κριτήρια. Μεταξύ αυτών είναι η δυνατότητα έκδοσης φορολογικής ενημερότητας ή βεβαίωσης οφειλής, καθώς και η προϋπόθεση ότι το τίμημα της πώλησης δεν θα είναι χαμηλότερο από την εμπορική αξία του ακινήτου, όπως είχε προσδιοριστεί κατά την επιβολή της κατάσχεσης. Σε περιπτώσεις όπου η εμπορική αξία είναι χαμηλότερη από την αντικειμενική, θα λαμβάνεται υπόψη η αντικειμενική αξία. Αν η κατάσχεση έχει επιβληθεί πριν από περισσότερο από πέντε χρόνια, ο ιδιοκτήτης θα πρέπει να προσκομίσει νέα εκτίμηση από πιστοποιημένο εκτιμητή.

Παράλληλα, το νομοσχέδιο αντιμετωπίζει και το πρόβλημα μεταβίβασης ακινήτων που έχουν αποκτηθεί μέσω κληρονομιάς όταν οι κληρονόμοι αδυνατούν να πληρώσουν τον σχετικό φόρο. Η νέα ρύθμιση προβλέπει ότι ο φόρος κληρονομιάς, δωρεάς ή γονικής παροχής θα μπορεί να εξοφλείται κατά τη μεταβίβαση του ακινήτου, καθώς το ποσό θα παρακρατείται από το τίμημα της πώλησης και θα αποδίδεται απευθείας στην εφορία από τον συμβολαιογράφο. Μέχρι σήμερα, η μη καταβολή του φόρου αποτελούσε εμπόδιο για οποιαδήποτε μεταβίβαση.

Το νομοσχέδιο προβλέπει επίσης σημαντικές αλλαγές στη διαδικασία μεταβίβασης ακινήτων, με στόχο την απλοποίηση των διαδικασιών και τη μείωση του χρόνου ολοκλήρωσης των συναλλαγών. Τα συμβολαιογραφεία θα λειτουργούν ως υπηρεσίες «one stop shop», καθώς θα διασυνδεθούν ηλεκτρονικά με το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας για την ηλεκτρονική ταυτότητα κτιρίου και με την ΑΑΔΕ για ζητήματα φορολογικών δηλώσεων και φορολογικών απαλλαγών. Οι συμβολαιογράφοι θα αναλαμβάνουν την υποβολή δηλώσεων φόρου μεταβίβασης και την καταβολή των ποσών μέσω ειδικού ακατάσχετου λογαριασμού, από τον οποίο θα εξοφλούνται και τα σχετικά έξοδα.

Τέλος, καταργείται η υποχρεωτική σύνταξη τοπογραφικού διαγράμματος για μεταβιβάσεις ακινήτων εντός σχεδίου σε περιοχές όπου υπάρχει κυρωμένη πράξη εφαρμογής και λειτουργεί κτηματολόγιο. Στις περιπτώσεις αυτές θεωρείται ότι τα απαραίτητα στοιχεία προκύπτουν ήδη από το κτηματολογικό φύλλο και την ηλεκτρονική ταυτότητα κτιρίου, γεγονός που αναμένεται να μειώσει το κόστος για τους πολίτες και να επιταχύνει την ολοκλήρωση των συμβολαίων.

Η ομάδα της ΒΟΧmind