18/03/2026

Δέσμη 25 παρεμβάσεων μέσω Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου με επιδοτήσεις 5,3 δις. για 62.000 ευάλωτα νοικοκυριά και 10.000 μικρές επιχειρήσεις. Χρηματοδότηση ενεργειακής αναβάθμισης, κοινωνικής στέγης και μεταφορών. Οι προτάσεις που έχουν υποβληθεί προς έγκριση στην Κομισιόν, είναι αποτέλεσμα της συνεργασίας της κυβέρνησης με 13 διαφορετικά υπουργεία και αφορούν δράσεις που θα ξεκινήσουν από φέτος με ορίζοντα ολοκλήρωσης το 2032.

Το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο είναι το πρώτο ευρωπαϊκό ταμείο για την πράσινη μετάβαση με έντονο κοινωνικό χρώμα, δηλαδή χρησιμοποιούνται χρήματα από το Ταμείο Ρύπων προκειμένου να επιταχυνθεί η πράσινη μετάβαση αλλά ταυτόχρονα με έντονη φροντίδα για την κοινωνική συνοχή και για ευάλωτες κοινωνικές ομάδες.

Το ελληνικό κοινωνικό κλιματικό σχέδιο περιλαμβάνει δέσμη 5,3 δις. ευρώ για μία σειρά από δράσεις που σχετίζονται με την ενεργειακή αναβάθμιση των νοικοκυριών και πολύ μικρών επιχειρήσεων και κοινωνική στέγαση και τις δημόσιες και ιδιωτικές μεταφορές. Στόχος είναι οι πρώτες δράσεις να ξεκινήσουν φέτος. Αξίζει να σημειωθεί πως οι δράσεις που αφορούν στο ΥΠΕΝ αντιπροσωπεύουν το48%του νέου Ταμείου και αφορούν περισσότερους από 1 εκατ. πολίτες, από τους συνολικά 1,5 εκατ. ωφελούμενους.

«Ναυαρχίδα» όλων των μέτρων είναι το Νέο Εξοικονομώ, στο οποίο κατανέμεται σχεδόν το 1/5 του προϋπολογισμού. Με προϋπολογισμό 1,2 δις. ευρώ μετά φόρων αναμένεται να ωφελήσει 62.000 νοικοκυριά, με πολύ υψηλές επιδοτήσεις που μπορεί να ξεπερνούν και το 80% (με επιδότηση και του ΦΠΑ).

Τα νοικοκυριά θα έχουν την δυνατότητα να επιλέξουν δαπάνες, όπως μονώσεις, θερμοπροσόψεις, συστήματα σκίασης, αλλαγή κουφωμάτων κ.λ.π. με την αποπληρωμή του αναλογούντος ποσού από το νοικοκυριό να μπορεί να γίνεται για πρώτη φορά με σταδιακές καταβολές και μέσω του λογαριασμού ηλεκτρικής ενέργειας κατόπιν συμφωνίας του με τον πάροχο.

«Είναι ένα από τα σημαντικότερα έργα του ταμείου γιατί αντιπροσωπεύει περίπου το 20% του προϋπολογισμού και έχει δύο ιδιαιτερότητες,οι οποίες προέκυψαν από την εμπειρία από τα προηγούμενα προγράμματα. Αφενός υπήρχαν πολλά ευάλωτα νοικοκυριά που ενώ είχαν πραγματική ανάγκη ενεργειακής εξοικονόμησης δεν είχαν τα μέσα για τη συμμετοχή τους.

Το νέο πρόγραμμα έχει μία αυξημένη συμμετοχή επιδότησης που μπορεί να ξεπεράσει ακόμη και το 80%. Το δεύτερο στοιχείο είναι πως πολλά νοικοκυριά όχι μόνο αδυνατούσαν να συμμετάσχουν, αλλά αδυνατούσαν αυτό να γίνει σε one off. Οπότε τώρα προβλέπεται η δυνατότητα σταδιακής κατανομής της αποπληρωμής. Πρόκειται για ένα πρόγραμμα για τη βιώσιμη μετάβαση κατοικιών, που οι πολίτες πια διαθέτουν την απαραίτητη εξοικείωση για να το αξιοποιήσουν.

Το Εξοικονομώ για μικρές επιχειρήσεις με προϋπολογισμό 394 εκατ. ευρώ μετά φόρων αναμένεται να ωφελήσει 10.000πολύ μικρές επιχειρήσεις με έμφαση σε κλάδους που έχουν υψηλό ενεργειακό κόστος λειτουργίας. Το μέτρο προβλέπει ενεργειακή αναβάθμιση των κτιριακών υποδομών καθώς και αντικατάσταση συστημάτων θέρμανσης με αντλίες θερμότητας, όπως και αλλαγή θερμοσιφώνων με ηλιακούς.

Η επιχείρηση θα έχει την δυνατότητα να ωφελείται τόσο για τις δαπάνες του κτιριακού κελύφους όσο και για την αντικατάσταση ενεργειακού εξοπλισμού, ενώ προβλέπονται ενισχυμένα ποσοστά επιδότησης προκειμένου να δοθεί η δυνατότητα υλοποίησης των παρεμβάσεων χωρίς να επιβαρύνεται δραστικά η ρευστότητα της επιχείρησης.

Από το μέτρο προϋπολογισμού 950 εκατ. ευρώ μετά φόρων θα ωφεληθούν τουλάχιστον 170.000 νοικοκυριά για την εγκατάσταση αντλιών θερμότητας και 110.000για εγκατάσταση ηλιακών θερμοσιφώνων, αντικαθιστώντας συστήματα θέρμανσης ή/και παροχής ζεστού νερού με πετρέλαιο ή φυσικό αέριο.

Θα παρέχεται η δυνατότητα επιλογής είτε αντλίας θερμότητας είτε ηλιακού θερμοσίφωνα,είτε και των δυο, ενώ επιδότηση παρέχεται και για τις απαιτούμενες εργασίες εγκατάστασης. Το νοικοκυριό, μάλιστα, ενισχύεται μέσω υψηλών ποσοστών επιδότησης που δύνανται να φτάνουν και το 80%. Σύμφωνα με το υπουργείο, εάν ένα νοικοκυριό επιθυμεί να προμηθευτεί αντλία θερμότητας (6.200 ευρώ με ΦΠΑ, επιδότηση 80%) και ηλιακό θερμοσίφωνα (1.240 ευρώ με ΦΠΑ, επιδότηση 40%) θα λάβει συνολική ενίσχυση 5.450 ευρώ και θα χρειαστεί να δαπανήσει μόλις 2.000 ευρώ.

Συνολικά η κυβέρνηση μέσω του νέου Ταμείου φιλοδοξεί να ωφελήσει περίπου 1,5 εκατομμύριο νοικοκυριά και 70.000μικρές επιχειρήσεις, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση σε περιοχές και κοινωνικές ομάδες που επηρεάζονται περισσότερο από την ενεργειακή φτώχεια.

Ειδικότερα, έμφαση δίνεται σε οικογένειες, νοικοκυριά με μέλος άτομο με αναπηρία, νοικοκυριά που αντιμετωπίζουν ενεργειακή και μεταφορική φτώχεια και σε επιχειρήσεις με έως 9 εργαζόμενους και τζίρο έως 2 εκατ. ευρώ.

Τα μέτρα που σε αυτή τη φάση έχουν προτεραιότητα την επιδότηση για ηλεκτρικά ταξί και την προώθηση των κοινωνικών κατοικιών. Κάποιες δράσεις έχουν μία αυτονομία ως προς την υλοποίηση και άλλες απαιτούν νομοσχέδιο, όπως τα Εξοικονομώ.

Αξίζει να σημειωθεί πως σε σχέση με το ταμείο αυτό, η Ελλάδα είναι δεύτερη στην ΕΕ σε πόρους ανά κάτοικο και έκτη από τις 27 χώρες-μέλη που υποβάλλουν ένα τέτοιο σχέδιο, ενώ μέχρι σήμερα είναι το μεγαλύτερο από πλευράς προϋπολογισμού που έχει υποβληθεί στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

«Δεδομένου πως το Ταμείο αυτό αφορά σε τρεις διαφορετικούς τομείς πολιτικής ο συντονισμός του θα ανατεθεί σε έναν ενιαίο συντονιστικό φορέα. Για το λόγο αυτό είναι σε εξέλιξη η διαβούλευση.

Η ομάδα της ΒΟΧmind