31/08/2026

Μια απόφαση της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ) αναδεικνύει μια σημαντική λεπτομέρεια στη φορολογία κληρονομιών, καθώς έκρινε ότι η άμεση εξόφληση του φόρου δεν αρκεί από μόνη της για τη χορήγηση της έκπτωσης 5%, εφόσον δεν πληρούνται οι ειδικές προϋποθέσεις που προβλέπει η φορολογική νομοθεσία.

Η υπόθεση αφορά φορολογούμενη που κληρονόμησε, μέσω εμπιστεύματος (trust) του αγγλοσαξονικού δικαίου, ποσό περίπου 142.394 ευρώ από θεία της, κάτοικο εξωτερικού. Για την κληρονομιά επιβλήθηκε φόρος ύψους 34.318,89 ευρώ, τον οποίο η κληρονόμος κατέβαλε σχεδόν άμεσα, μέσα σε τρεις ημέρες από τη βεβαίωσή του, θεωρώντας ότι δικαιούται την προβλεπόμενη έκπτωση 5%, η οποία χορηγείται σε περιπτώσεις εφάπαξ εξόφλησης.

Ωστόσο, η φορολογική διοίκηση απέρριψε το αίτημά της και η ΔΕΔ επικύρωσε την απόφαση, κρίνοντας ότι στην προκειμένη περίπτωση δεν συνέτρεχαν οι νόμιμες προϋποθέσεις για την παροχή της έκπτωσης.

Το βασικό σημείο της απόφασης ήταν ότι ο συγκεκριμένος φόρος δεν είχε βεβαιωθεί σε δώδεκα διμηνιαίες δόσεις, όπως προβλέπεται σε άλλες περιπτώσεις κληρονομιάς. Επειδή η κληρονομιά αφορούσε αποκλειστικά κινητές αξίες και δεν κρίθηκε ότι υπήρχαν επαρκείς διασφαλίσεις για την είσπραξη του φόρου, η φορολογική αρχή απαίτησε εξαρχής την καταβολή ολόκληρου του ποσού σε μία μόνο δόση.

Σύμφωνα με το σκεπτικό της ΔΕΔ, η έκπτωση 5% παρέχεται μόνο όταν ο φορολογούμενος έχει τη δυνατότητα να εξοφλήσει τον φόρο τμηματικά, αλλά επιλέγει οικειοθελώς να τον καταβάλει εφάπαξ εντός της προθεσμίας της πρώτης δόσης. Στην εξεταζόμενη περίπτωση δεν υπήρχε τέτοια επιλογή, καθώς ο φόρος ήταν από την αρχή άμεσα απαιτητός στο σύνολό του. Επομένως, η ταχεία πληρωμή δεν θεωρήθηκε «πρόωρη εξόφληση», αλλά απλή εκπλήρωση μιας ήδη ληξιπρόθεσμης υποχρέωσης.

Η φορολογούμενη υποστήριξε ότι η νομοθεσία δεν προβλέπει ρητά τον αποκλεισμό της έκπτωσης όταν ο φόρος έχει βεβαιωθεί εφάπαξ και ισχυρίστηκε ότι η οφειλή μπορούσε να διασφαλιστεί μέσω της ακίνητης περιουσίας που διέθετε. Ωστόσο, οι ισχυρισμοί της δεν έγιναν δεκτοί.

Η ΔΕΔ απέρριψε οριστικά το αίτημα επιστροφής του ποσού που αντιστοιχούσε στην έκπτωση 5%, ενώ έκρινε και εκπρόθεσμη την προσφυγή που είχε ασκηθεί κατά της αρχικής πράξης προσδιορισμού του φόρου.

Η απόφαση αποτελεί υπενθύμιση ότι στη φορολογία κληρονομιών δεν αρκεί η άμεση εξόφληση της οφειλής για την απόκτηση φορολογικών ευεργετημάτων. Καθοριστικό ρόλο παίζει ο τρόπος με τον οποίο έχει βεβαιωθεί ο φόρος και το αν ο φορολογούμενος είχε πραγματική δυνατότητα επιλογής μεταξύ τμηματικής και εφάπαξ καταβολής.