08/10/2026

Σημαντικές αλλαγές στον τρόπο υπολογισμού της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ) ενδέχεται να προκύψουν από την πιλοτική δίκη που είχε προγραμματιστεί για τις 7 Οκτωβρίου 2026 στο Ελεγκτικό Συνέδριο. Η υπόθεση αφορά περίπου 440.000 συνταξιούχους και μπορεί να επηρεάσει το ύψος των μηνιαίων κρατήσεων στις κύριες συντάξεις τους.

Το βασικό ζήτημα που τίθεται προς δικαστική κρίση δεν είναι η κατάργηση της εισφοράς, αλλά ο τρόπος υπολογισμού της. Από την 1η Ιανουαρίου 2026, η ΕΑΣ επιβάλλεται σε κύριες συντάξεις από 1.468,02 ευρώ και άνω, με οκτώ κλιμάκια συντελεστών που κυμαίνονται από 3% έως 14%.

Με το ισχύον σύστημα, όταν η σύνταξη υπερβαίνει το προβλεπόμενο όριο, ο αντίστοιχος συντελεστής εφαρμόζεται στο συνολικό ποσό της και όχι αποκλειστικά στο τμήμα που υπερβαίνει το όριο. Η προσφυγή αμφισβητεί τη συνταγματικότητα αυτής της μεθόδου, ζητώντας την εφαρμογή ενός αναλογικότερου τρόπου υπολογισμού, ώστε η επιβάρυνση να συνδέεται περισσότερο με το ποσό της σύνταξης που υπερβαίνει τα προβλεπόμενα όρια.

Ενδεικτικά, για κύρια σύνταξη 2.000 ευρώ, με συντελεστή ΕΑΣ 6%, η μηνιαία κράτηση ανέρχεται σήμερα σε 120 ευρώ. Εάν ο ίδιος συντελεστής εφαρμοζόταν μόνο στο ποσό που υπερβαίνει τα 1.468,02 ευρώ, η παρακράτηση θα περιοριζόταν σε περίπου 32 ευρώ μηνιαίως. Η διαφορά είναι σημαντική, ωστόσο πρόκειται για υποθετικό υπολογισμό, καθώς οποιαδήποτε μεταβολή θα εξαρτηθεί από την τελική δικαστική κρίση και τον τρόπο εφαρμογής της.

Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στην εισήγηση του Γενικού Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, η οποία, σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, τάσσεται υπέρ της επιβολής της εισφοράς μόνο στο υπερβάλλον ποσό. Ωστόσο, η εισήγηση δεν αποτελεί δεσμευτική δικαστική απόφαση, καθώς η τελική κρίση ανήκει στην Ολομέλεια του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

Οι μεγαλύτερες επιβαρύνσεις εμφανίζονται στις περιπτώσεις κατά τις οποίες η σύνταξη περνά σε υψηλότερο κλιμάκιο εισφοράς. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι συντάξεις στην περιοχή των 1.784 έως 2.080 ευρώ, όπου η μετάβαση από συντελεστή 3% σε 6% μπορεί να οδηγήσει σε απότομη αύξηση της παρακράτησης. Έτσι, ακόμη και μια μικρή αύξηση της μεικτής σύνταξης ενδέχεται να συνοδεύεται από δυσανάλογη αύξηση της εισφοράς, περιορίζοντας το τελικό όφελος για τον συνταξιούχο.

Η Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων θεσπίστηκε το 2010 και αποτελεί μία από τις πηγές χρηματοδότησης του Ασφαλιστικού Κεφαλαίου Αλληλεγγύης Γενεών (ΑΚΑΓΕ). Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που παρατίθενται, τα αποθεματικά του Κεφαλαίου αναμένεται να ξεπεράσουν τα 23 δισ. ευρώ έως το τέλος του 2026, με στόχο τη μακροπρόθεσμη στήριξη του ασφαλιστικού συστήματος απέναντι στις δημογραφικές και δημοσιονομικές προκλήσεις.

Εφόσον το Ελεγκτικό Συνέδριο κρίνει ότι ο ισχύων τρόπος υπολογισμού δεν είναι συνταγματικά συμβατός, ενδέχεται να προκύψουν μειώσεις στις μηνιαίες κρατήσεις και αντίστοιχες αυξήσεις στα καθαρά ποσά των συντάξεων. Παράλληλα, μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να δημιουργήσει προϋποθέσεις για τη διεκδίκηση αναδρομικών διαφορών, χωρίς αυτό να συνεπάγεται αυτόματη καταβολή ποσών σε όλους τους συνταξιούχους.

Η τελική έκβαση της υπόθεσης αποκτά ιδιαίτερη σημασία τόσο για τους συνταξιούχους που επιβαρύνονται σήμερα με την ΕΑΣ όσο και για τη μελλοντική διαμόρφωση του συστήματος κρατήσεων. Η δικαστική απόφαση, σε συνδυασμό με τυχόν νομοθετικές παρεμβάσεις, θα καθορίσει εάν θα υπάρξουν αλλαγές στον τρόπο υπολογισμού της εισφοράς, ποιοι συνταξιούχοι θα επηρεαστούν και από πότε θα μπορούσαν να εφαρμοστούν οι νέες ρυθμίσεις.

Η ομάδα της ΒΟΧmind